Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và bảo đảm sinh kế cho hàng triệu người dân. Tuy nhiên, để khu vực này phát triển bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và yêu cầu hội nhập ngày càng cao, bên cạnh nỗ lực của chính các doanh nghiệp, cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp, lấy đồng hành làm trọng tâm, hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực phát triển lâu dài.

Chuyển từ quản lý sang đồng hành để tạo động lực phát triển

Một trong những yêu cầu được đặt ra hiện nay là thay đổi cách tiếp cận trong chính sách đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Thay vì chỉ tập trung vào quản lý, kiểm soát và yêu cầu tuân thủ, cần chuyển mạnh sang tư duy đồng hành, hỗ trợ và kiến tạo điều kiện phát triển.

Doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh là lực lượng kinh tế có độ phủ rộng nhất, hiện diện ở hầu hết các địa phương, từ khu vực đô thị đến nông thôn. Không chỉ tạo việc làm và thu nhập cho người dân, khu vực này còn góp phần duy trì sức sống của kinh tế địa phương, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và phát triển các ngành dịch vụ.

Chính vì vậy, chính sách hỗ trợ cần xuất phát từ đặc điểm và nhu cầu thực tế của từng nhóm đối tượng. Quản lý nhà nước vẫn là yêu cầu cần thiết nhưng cần đi cùng hướng dẫn và hỗ trợ để người kinh doanh có thể thực hiện đúng quy định. Minh bạch là xu hướng tất yếu, song quá trình thực hiện cũng cần tạo điều kiện để doanh nghiệp và hộ kinh doanh tiếp cận thuận lợi, giảm tâm lý e ngại khi thực hiện các quy định mới.

Đối với các hộ kinh doanh quy mô nhỏ, việc hỗ trợ cần tập trung vào đơn giản hóa quá trình tuân thủ, giúp họ tiếp cận chính sách dễ dàng hơn và từng bước thích ứng với yêu cầu quản lý hiện đại. Với những hộ có tiềm năng phát triển, cần đồng hành trong việc hoàn thiện kỹ năng quản trị, sử dụng hóa đơn điện tử, quản lý tài chính, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường để tạo nền tảng chuyển đổi thành doanh nghiệp khi đủ điều kiện.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, trọng tâm là hỗ trợ tiếp cận vốn, công nghệ, nguồn nhân lực, mặt bằng sản xuất và thị trường. Khi cơ quan quản lý không chỉ thực hiện chức năng quản lý mà còn đóng vai trò kết nối và hỗ trợ, doanh nghiệp sẽ có thêm niềm tin để đầu tư dài hạn, chủ động đổi mới và phát triển bền vững.

Hỗ trợ đúng nhu cầu để nâng cao năng lực cạnh tranh

Thực tiễn cho thấy doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có quy mô, điều kiện và mục tiêu phát triển rất khác nhau. Vì vậy, việc triển khai các chính sách hỗ trợ theo cách dàn trải sẽ khó tạo ra hiệu quả thực chất.

Để nâng cao hiệu quả chính sách, cần phân nhóm đối tượng để có giải pháp phù hợp với từng nhu cầu. Các hộ kinh doanh nhỏ chủ yếu cần được hỗ trợ về thủ tục hành chính, hóa đơn điện tử, chính sách thuế, thanh toán không dùng tiền mặt và kỹ năng kinh doanh cơ bản. Những hộ có khả năng mở rộng quy mô cần được hỗ trợ thêm về quản trị, xây dựng thương hiệu, quản lý tài chính, tiếp cận vốn và mở rộng thị trường. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được đồng hành trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Hiệu quả của chính sách hỗ trợ không chỉ được đo bằng số lượng chương trình được triển khai mà quan trọng hơn là giá trị mang lại cho doanh nghiệp. Một chương trình hỗ trợ thực chất cần giúp doanh nghiệp tiếp cận thêm cơ hội kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị, mở rộng thị trường hoặc cải thiện khả năng thích ứng trước những biến động của môi trường kinh doanh.

Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh diễn ra mạnh mẽ, việc nâng cao năng lực quản trị và khả năng thích ứng trở thành yêu cầu cấp thiết. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần được trang bị kiến thức, kỹ năng và công cụ mới, từ quản lý tài chính, sử dụng nền tảng số, phát triển thương mại điện tử đến áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường và phòng ngừa rủi ro trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tăng cường liên kết để mở rộng cơ hội phát triển

Một trong những hạn chế của khu vực doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh hiện nay là hoạt động còn phân tán, quy mô nhỏ và khả năng kết nối thị trường chưa cao. Nhiều sản phẩm có chất lượng nhưng đầu ra thiếu ổn định, trong khi năng lực xây dựng thương hiệu, cải tiến bao bì, truy xuất nguồn gốc và tiếp cận các kênh phân phối hiện đại còn nhiều hạn chế.

Để khắc phục tình trạng này, cần thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh tham gia sâu hơn vào các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ và cung ứng dịch vụ. Vai trò kết nối của chính quyền địa phương và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp cần được phát huy nhằm tạo cầu nối giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ, giữa khu vực sản xuất với hệ thống phân phối và giữa sản phẩm địa phương với thị trường trong và ngoài tỉnh.

Bên cạnh đó, cần hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện bao bì, xây dựng thương hiệu, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và phát triển kỹ năng bán hàng trên các nền tảng số. Đồng thời, việc kết nối với hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, cơ sở lưu trú, điểm du lịch, sàn thương mại điện tử và nhu cầu cung ứng của các khu công nghiệp sẽ góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo thêm cơ hội phát triển cho khu vực kinh tế này.

Có thể thấy, phát triển bền vững doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không chỉ là mục tiêu phát triển kinh tế mà còn gắn với bảo đảm sinh kế, tạo việc làm và nâng cao chất lượng đời sống của người dân. Để đạt được mục tiêu đó, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng đồng hành, hỗ trợ đúng nhu cầu và tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong nền kinh tế. Khi doanh nghiệp có thêm cơ hội phát triển, hộ kinh doanh có điều kiện mở rộng hoạt động và sản phẩm địa phương tiếp cận được nhiều thị trường hơn, động lực tăng trưởng sẽ được lan tỏa rộng hơn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững ở cả cấp địa phương và quốc gia.