Dự thảo Nghị định về công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được xây dựng với nhiều nội dung đổi mới quan trọng nhằm khắc phục những bất cập trong quá trình triển khai Nghị định số 55/2019/NĐ-CP. Các quy định mới không chỉ mở rộng phạm vi hỗ trợ pháp lý mà còn đổi mới cơ chế tài chính, nâng cao chất lượng đội ngũ tư vấn viên, tăng cường phân cấp cho địa phương và hướng tới đánh giá hiệu quả hỗ trợ trên cơ sở kết quả thực chất, lấy doanh nghiệp làm trung tâm.
Đổi mới phương thức hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp
Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo Nghị định là đổi mới phương thức hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Nếu như trước đây, hoạt động hỗ trợ chủ yếu tập trung vào phổ biến và giải đáp pháp luật thì dự thảo Nghị định đã mở rộng theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện, phòng ngừa và xử lý rủi ro pháp lý trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh.
Đặc biệt, lần đầu tiên dự thảo Nghị định quy định cơ chế tổng hợp những khó khăn, vướng mắc pháp lý của doanh nghiệp để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, pháp luật. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, gắn công tác hỗ trợ pháp lý với công tác theo dõi thi hành pháp luật và hoàn thiện thể chế.
Đổi mới cơ chế tài chính, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực
Bên cạnh việc đổi mới phương thức hỗ trợ, dự thảo Nghị định cũng bổ sung nhiều quy định mới về cơ chế tài chính.
Theo đó, dự thảo bổ sung cơ chế khoán chi theo nhiệm vụ và kết quả đầu ra, đồng thời nâng mức hỗ trợ tư vấn pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn về nguồn lực, tạo điều kiện huy động đội ngũ chuyên gia, luật sư có chất lượng tham gia hỗ trợ doanh nghiệp, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.
Chuyên nghiệp hóa đội ngũ tư vấn viên pháp luật
Một điểm mới khác của dự thảo Nghị định là các quy định về nâng cao chất lượng đội ngũ tư vấn viên pháp luật.
Theo dự thảo, điều kiện tham gia, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của tư vấn viên pháp luật được quy định chặt chẽ hơn. Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung yêu cầu bồi dưỡng chuyên môn định kỳ, công khai thông tin và tăng cường quản lý mạng lưới tư vấn viên pháp luật.
Đây là cơ sở quan trọng để từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong thực tiễn.
Tăng cường phân cấp và phát huy vai trò của địa phương
Dự thảo Nghị định cũng hướng tới tăng cường phân cấp, nâng cao trách nhiệm của địa phương trong tổ chức thực hiện công tác hỗ trợ pháp lý.
Theo đó, địa phương được giao nhiều quyền chủ động hơn trong việc tổ chức các hoạt động hỗ trợ pháp lý, phát triển mạng lưới tư vấn viên và bố trí nguồn lực thực hiện. Cùng với đó, dự thảo quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương nhằm bảo đảm sự thống nhất trong quản lý nhà nước, đồng thời phát huy tính chủ động, linh hoạt ở cơ sở.
Đánh giá hiệu quả trên cơ sở kết quả đầu ra và mức độ hài lòng của doanh nghiệp
Một nội dung mới đáng chú ý khác là dự thảo Nghị định định hướng xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả công tác hỗ trợ pháp lý trên cơ sở kết quả đầu ra và mức độ hài lòng của doanh nghiệp.
Đây là bước chuyển từ cách đánh giá chủ yếu dựa trên số lượng hoạt động sang đánh giá theo chất lượng và hiệu quả thực chất, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Có thể khẳng định, những điểm mới của dự thảo Nghị định không chỉ góp phần khắc phục những bất cập của Nghị định số 55/2019/NĐ-CP mà còn tạo lập khuôn khổ pháp lý hiện đại hơn cho công tác hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng tổ chức thi hành pháp luật, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Một số kiến nghị để Nghị định sớm đi vào cuộc sống
Để các quy định của Nghị định sớm được triển khai và phát huy hiệu quả trong thực tiễn, cần quan tâm thực hiện một số giải pháp.
Trước hết, cần sớm ban hành Nghị định và các văn bản hướng dẫn thi hành; đồng thời xây dựng kế hoạch triển khai thống nhất từ Trung ương đến địa phương nhằm bảo đảm các quy định mới được thực hiện đồng bộ, hiệu quả.
Bên cạnh đó, cần tăng cường đầu tư nguồn lực cho công tác hỗ trợ pháp lý, ưu tiên phát triển hạ tầng số, cơ sở dữ liệu pháp luật và nâng cao chất lượng đội ngũ tư vấn viên pháp luật để đáp ứng yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Một giải pháp quan trọng khác là phát huy cơ chế phối hợp giữa cơ quan nhà nước với các hiệp hội doanh nghiệp, tổ chức đại diện doanh nghiệp, tổ chức hành nghề luật sư, cơ sở đào tạo và các chuyên gia pháp lý nhằm huy động nguồn lực xã hội, đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đối với các địa phương, cần chủ động xây dựng kế hoạch hỗ trợ pháp lý phù hợp với đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội; thường xuyên đối thoại, nắm bắt những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Việc triển khai hiệu quả các quy định của Nghị định sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy tổ chức thi hành pháp luật hiệu quả hơn, đồng thời tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi và bền vững.