Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 278/NQ-CP liên quan đến phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật và một số nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội. Nghị quyết này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thể chế hóa các chính sách lớn, tháo gỡ các vướng mắc pháp lý tồn đọng và tạo động lực bứt phá cho nền kinh tế trong giai đoạn mới.
Tập trung nguồn lực hoàn thiện hệ thống pháp luật then chốt
Chính phủ cơ bản thống nhất về sự cần thiết, mục tiêu và định hướng hoàn thiện 8 dự án luật và nghị quyết quan trọng được đưa ra thảo luận. Danh mục này bao gồm dự án Luật Đất đai sửa đổi, Luật Nhà ở sửa đổi, Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi, Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất, cùng với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Bên cạnh đó, các dự thảo khác cũng được xem xét hoàn thiện bao gồm Nghị quyết của Quốc hội về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở sửa đổi và Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự sửa đổi.
Đây đều là những dự án luật có phạm vi tác động rất rộng lớn, liên quan trực tiếp đến việc huy động và sử dụng các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Thực tiễn triển khai thời gian qua cho thấy đây cũng là những lĩnh vực phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc nhất. Việc khẩn trương sửa đổi, bổ sung sẽ giúp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và xử lý dứt điểm tình trạng chồng chéo giữa các quy định.
Quán triệt yêu cầu thể chế phải đi trước một bước để mở đường cho phát triển, Chính phủ chỉ đạo lãnh đạo các Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Tài chính, Nội vụ, Công an trực tiếp chỉ đạo việc tiếp thu nghiêm túc các ý kiến thẩm định và góp ý chuyên môn. Hồ sơ các dự án luật cần được nhanh chóng hoàn thiện theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để kịp trình Quốc hội xem xét.
Đột phá từ dự án Luật Đất đai sửa đổi và lấy ý kiến Nhân dân qua VNeID
Trong số các dự án luật được xem xét, Luật Đất đai sửa đổi được xác định là đạo luật đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp đến mọi mặt của đời sống kinh tế, chính trị và xã hội. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát toàn diện dự thảo luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về quản lý, sử dụng đất đai, tài chính đất đai và chính sách thuế.
Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi hướng tới việc bổ sung, hoàn thiện nhiều nội dung cốt lõi. Trong đó, tập trung xây dựng các tiêu chí khung và cơ chế xác định, kiểm tra, giám sát giá đất nhằm phát huy vai trò điều tiết của Nhà nước. Dự thảo cũng chú trọng xây dựng cơ chế tài chính để xử lý hiệu quả chênh lệch địa tô, giải quyết tình trạng đất bỏ hoang hoặc chậm đưa vào sử dụng, đồng thời thiết lập các hàng rào pháp lý phòng ngừa tham nhũng, trục lợi trong công tác bồi thường, tái định cư.
Bên cạnh đó, các giải pháp đặc thù nhằm xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, đẩy nhanh việc kết nối dữ liệu thông tin đất đai minh bạch và đơn giản hóa thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa cũng được tích cực triển khai. Đáng chú ý, quy định về việc đăng ký bắt buộc đối với quyền sử dụng đất cùng yêu cầu công chứng giao dịch sẽ giúp hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp. Dự thảo luật cũng được rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm tính đồng bộ với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và không tạo ra khoảng trống pháp lý.
Đặc biệt, nhằm nâng cao tính thực chất trong việc đóng góp ý kiến của cộng đồng, các Bộ Công an, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng được giao nhiệm vụ khẩn trương tổ chức lấy ý kiến Nhân dân thông qua ứng dụng VNeID đối với ba dự án luật liên quan trực tiếp đến thị trường bất động sản là Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Mọi ý kiến đóng góp sẽ được tổng hợp, giải trình và công khai minh bạch.
Siết chặt quản lý nhà chung cư và thị trường bất động sản
Đối với dự án Luật Nhà ở sửa đổi, Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng quy định rõ thời hạn sử dụng nhà chung cư theo niên hạn xây dựng công trình, bảo đảm tính thống nhất với pháp luật về xây dựng. Các quy định cần làm rõ quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu khi chung cư hết thời hạn sử dụng, bao gồm quyền tiếp tục sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính khi tái thiết công trình. Đồng thời, Bộ Xây dựng sẽ ban hành tiêu chí khung về đô thị, mật độ dân số để các địa phương làm căn cứ quyết định việc hạn chế phân lô bán nền, ngăn chặn tình trạng đầu cơ.
Lĩnh vực nhà ở cho thuê cũng được hoàn thiện theo hướng đa dạng hóa các mô hình từ nhà ở thương mại, nhà ở công vụ đến nhà ở chính sách. Các cơ chế ưu đãi về thuế, tiền sử dụng đất và tín dụng sẽ được nghiên cứu để kiểm soát giá thuê hợp lý. Chính phủ cũng yêu cầu xây dựng các chế tài nghiêm khắc để ngăn ngừa trục lợi chính sách nhà ở xã hội, đồng thời nghiên cứu báo cáo Quốc hội về đề xuất thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại các dự án nhà ở thương mại mà chủ đầu tư không còn khả năng triển khai.
Đối với Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi, định hướng trung tâm là đưa thị trường bất động sản trở thành kênh phân bổ đất đai công khai, minh bạch và bền vững. Dự thảo luật sẽ phân cấp mạnh mẽ cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc chấp thuận chuyển nhượng dự án, bảo đảm đồng bộ với Luật Đầu tư. Các cơ chế bảo đảm giá trị hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai qua tài khoản bảo đảm hoặc bảo lãnh ngân hàng sẽ được hoàn thiện nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của người mua nhà. Hệ thống dữ liệu bất động sản cũng sẽ được kết nối liên thông với dữ liệu đất đai, dân cư, thuế và tín dụng.
Quyết liệt thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội
Bên cạnh công tác xây dựng pháp luật, Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương đề cao trách nhiệm người đứng đầu, triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm hoàn thiện cao nhất các mục tiêu kinh tế - xã hội trong năm 2026. Trọng tâm là duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt là tại các dự án hạ tầng giao thông, năng lượng và khoa học công nghệ trọng điểm.
Các Bộ Tài chính, Công Thương và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có nhiệm vụ phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, theo dõi sát diễn biến giá cả các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, lương thực và vật liệu xây dựng để bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần đánh giá toàn diện mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng toàn cầu, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa và công khai minh bạch các định hướng chính sách thuế sắp tới.
Trong lĩnh vực năng lượng, Bộ Công Thương chịu trách nhiệm bảo đảm cung ứng đầy đủ điện, xăng dầu cho sản xuất và sinh hoạt, khẩn trương hoàn thiện Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu và triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Bộ Tài chính sẽ phối hợp xây dựng phương án cơ cấu lại Tập đoàn Điện lực Việt Nam và ngành điện nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.
Đối với lĩnh vực giáo dục và y tế, Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các địa phương rà soát tổng thể nhu cầu, xử lý dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa trong thời gian sớm nhất, đồng thời siết chặt kiểm tra an toàn thực phẩm và chất lượng suất ăn học đường. Trong khi đó, Bộ Y tế cùng các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện các quy định pháp luật về thuốc và thiết bị y tế, đổi mới phương thức quản lý, cắt giảm các khâu trung gian để bảo đảm người dân và các cơ sở y tế được tiếp cận sản phẩm chất lượng với giá thành hợp lý, ngăn chặn triệt để các hành vi tiêu cực và lợi ích nhóm.
H.Dung