Chiến dịch làm sạch mã số thuế không phát sinh nghĩa vụ pháp lý mới đối với người nộp thuế, mà tập trung xử lý hồ sơ tồn đọng, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động hoặc quay trở lại kinh doanh. Đây là thông tin được đại diện Cục Thuế khẳng định tại cuộc họp báo của Bộ Tài chính.
Không để hồ sơ kéo dài mà không có phương án giải quyết
Tại cuộc họp báo quý III của Bộ Tài chính diễn ra chiều 6/10, chiến dịch làm sạch mã số thuế được triển khai từ tháng 5/2026 là một trong những nội dung nhận được sự quan tâm của đông đảo phóng viên.
Theo ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, tính đến tháng 6/2026, tổng số doanh nghiệp thuộc hai nhóm gồm doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh là hơn 600.000 doanh nghiệp.
Nếu không được xử lý kịp thời, dữ liệu đăng ký sẽ không phản ánh chính xác tình trạng hoạt động thực tế của doanh nghiệp, khiến hồ sơ tồn đọng ngày càng gia tăng, gây lãng phí nguồn lực xã hội và tiềm ẩn rủi ro đối với doanh nghiệp cũng như người đại diện theo pháp luật. Trên thực tế, một số đối tượng còn lợi dụng pháp nhân không hoạt động thực chất để mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, trốn thuế và chiếm đoạt tiền hoàn thuế.
Trước thực tế này, chiến dịch được triển khai nhằm tháo gỡ vướng mắc cho những doanh nghiệp thực sự có nhu cầu tuân thủ pháp luật, muốn hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động hoặc quay trở lại kinh doanh. Đồng thời, cơ quan thuế tăng cường sàng lọc, ngăn chặn hành vi lợi dụng doanh nghiệp để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Đối với doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, Cục Thuế khuyến nghị không tiếp tục để hồ sơ kéo dài mà cần chủ động kiểm tra tình trạng mã số thuế, đối chiếu các thông báo đã nhận và liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế quản lý để xác định hồ sơ, nghĩa vụ còn phải hoàn thành. Đặc biệt, các khoản nợ thuế thực tế phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh cần được xử lý sớm nhằm hạn chế việc tiếp tục phát sinh tiền chậm nộp.
Ông Lê Long cho biết, thông điệp của cơ quan thuế gửi tới doanh nghiệp là việc chủ động xử lý hồ sơ càng sớm sẽ giúp giảm chi phí và hạn chế vướng mắc. Doanh nghiệp không nên tiếp tục bỏ quên mã số thuế, để đến khi phát sinh hệ quả mới tiến hành giải quyết.
Phó Cục trưởng Cục Thuế cũng nhấn mạnh, chiến dịch làm sạch mã số thuế không đặt ra bất kỳ nghĩa vụ pháp lý mới nào đối với người nộp thuế. Các nghĩa vụ liên quan đến kê khai, hóa đơn, thuế và những khoản phải nộp ngân sách nhà nước khi doanh nghiệp chấm dứt hoặc khôi phục hoạt động đều đã được quy định trong pháp luật hiện hành.
Để triển khai chiến dịch, Cục Thuế thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, gồm xây dựng và hoàn thiện tài liệu, hướng dẫn nghiệp vụ thống nhất trong toàn ngành; tăng cường tuyên truyền, phổ biến để doanh nghiệp nắm rõ hồ sơ, nghĩa vụ và cách thức thực hiện; bố trí đầy đủ nguồn lực, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan thuế, từng bộ phận xử lý. Đồng thời, hồ sơ được rà soát, phân loại theo tình trạng và mức độ rủi ro để tập trung giải quyết những trường hợp tồn đọng kéo dài.
Ngành Thuế cũng tăng cường phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh, công an, hải quan và chính quyền địa phương, khai thác và đối chiếu dữ liệu nhằm xử lý những trường hợp thông tin chưa thống nhất, doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc gặp vướng mắc trong quá trình hoàn tất thủ tục.
Quan điểm xuyên suốt là các hồ sơ đủ điều kiện phải được giải quyết kịp thời, không yêu cầu bổ sung thủ tục ngoài quy định. Đối với những trường hợp còn vướng mắc, cơ quan thuế cần hướng dẫn cụ thể phương án xử lý, tránh tình trạng hồ sơ kéo dài nhưng không có hướng giải quyết rõ ràng.
Xử lý dứt điểm 72.000 hồ sơ tồn đọng
Đến hết tháng 8/2026, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, tăng khoảng 30% so với năm 2025. Trong số này, 72.000 hồ sơ tồn đọng từ năm 2025 trở về trước đã được tập trung xử lý dứt điểm. Bên cạnh đó, cơ quan thuế xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế cho hơn 52.000 trường hợp để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh.
Ở chiều ngược lại, trong quá trình triển khai chiến dịch, hơn 4.000 doanh nghiệp, tổ chức đã được khôi phục mã số thuế.
Trả lời câu hỏi của phóng viên về những khó khăn, vướng mắc mà một số doanh nghiệp, cá nhân gặp phải khi thực hiện thủ tục đóng mã số thuế và giải thể doanh nghiệp, ông Lê Long cho biết cơ quan thuế đã tiếp nhận nhiều phản ánh liên quan đến quá trình thực hiện các thủ tục này và đang xử lý theo đúng chức năng, thẩm quyền. Cơ quan thuế cũng ghi nhận ý kiến về sự cần thiết phải tăng cường đồng hành, phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan trong thực hiện chính sách và giải quyết thủ tục.
Theo ông Lê Long, Cục Thuế đang phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất những chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục giải thể.
Các giải pháp tháo gỡ hiện được nghiên cứu theo hướng giảm bớt những vướng mắc phát sinh do doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trong thời gian dài, chẳng hạn một số khoản xử phạt, lệ phí môn bài và tiền chậm nộp có liên quan. Tuy nhiên, việc nghiên cứu các giải pháp này không đồng nghĩa với xóa các khoản thuế gốc đã phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc những nghĩa vụ thuế khác mà doanh nghiệp vẫn phải thực hiện theo quy định.
Về phía ngành Thuế, Phó Cục trưởng Cục Thuế cam kết bố trí nguồn lực để hỗ trợ doanh nghiệp rời khỏi hoặc quay trở lại thị trường. Những hồ sơ đủ điều kiện phải được giải quyết đúng thời hạn, không phát sinh thủ tục hoặc khoản thu ngoài quy định. Ngành Thuế cũng sẽ tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan, kịp thời xử lý những phản ánh có căn cứ về tình trạng chậm trễ, gây phiền hà trong quá trình giải quyết hồ sơ.
Trao quyền cho doanh nghiệp lựa chọn nội dung và đơn vị hỗ trợ
Tại cuộc họp báo, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được thông tin với nhiều định hướng đổi mới. Giới thiệu dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân, cho biết Chính phủ đề xuất xây dựng Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thay thế Luật năm 2017.
Dự thảo gồm 5 chương, 35 điều, hướng tới chuyển từ cơ chế hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm, căn cứ vào nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Theo đó, hiệu quả chính sách sẽ không chỉ được đánh giá thông qua số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ mà còn dựa trên mức độ phát triển và khả năng hấp thụ chính sách của doanh nghiệp sau hỗ trợ. Phương thức quản lý cũng được định hướng chuyển từ việc chú trọng quy trình, thủ tục sang quản lý dựa trên dữ liệu, kết quả và trách nhiệm giải trình.
Một điểm đáng chú ý của dự thảo là đề xuất bổ sung hình thức “Phiếu hỗ trợ doanh nghiệp” (Voucher), cho phép doanh nghiệp chủ động lựa chọn nội dung và đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ. Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển đổi từ việc Nhà nước cung cấp những gì sẵn có sang hỗ trợ theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực thuế, định hướng chính sách không chỉ dừng lại ở miễn, giảm thuế mà còn hướng tới đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ. Dự thảo đề xuất nâng ngưỡng doanh thu lên 10 tỷ đồng/năm để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, dự kiến bao phủ hơn 99% hộ, cá nhân kinh doanh và 81% doanh nghiệp.
Đối với hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, bên cạnh các chính sách miễn, giảm thuế, dự thảo đề xuất thêm nhiều cơ chế hỗ trợ thiết thực. Trong đó, thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được đề xuất rút ngắn xuống còn 1 ngày; một số khoản phí, lệ phí ban đầu được miễn; cơ chế thuế, kế toán và biểu mẫu báo cáo được đơn giản hóa trong 36 tháng. Các hỗ trợ về nền tảng số, phần mềm và dịch vụ kế toán cũng được bổ sung nhằm tạo thuận lợi cho quá trình chuyển đổi.
Dự thảo đồng thời đề xuất mô hình quản trị tối giản dành cho doanh nghiệp một chủ, theo đó không bắt buộc phải có chủ tịch công ty, kế toán trưởng và áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản nhất.
Theo bà Trịnh Thị Hương, mục tiêu cuối cùng của các chính sách là bảo đảm hỗ trợ đến đúng đối tượng có nhu cầu, đúng thời điểm doanh nghiệp cần và giúp doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn, qua đó nâng cao khả năng nắm bắt các cơ hội kinh doanh.
N.Hà