Cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực rà soát, giải quyết dứt điểm 100% kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp thuộc thẩm quyền; bảo đảm quá trình xử lý đúng quy định pháp luật, nhanh chóng, minh bạch, không đùn đẩy trách nhiệm hoặc kéo dài thời gian giải quyết.
Cục Hải quan vừa ban hành Công văn số 22729/CHQ-PC yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực chấn chỉnh công tác tiếp nhận, xử lý kiến nghị của hiệp hội, doanh nghiệp liên quan đến chính sách và thủ tục hải quan. Động thái này nhằm khắc phục những hạn chế trong quá trình giải quyết vướng mắc, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các đơn vị hải quan trong hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Rà soát, giải quyết dứt điểm kiến nghị thuộc thẩm quyền
Theo Cục Hải quan, thời gian qua, tại các cuộc họp thường kỳ của Chính phủ và Bộ Tài chính, nhiều hiệp hội, doanh nghiệp đã phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan. Qua rà soát, cơ quan này nhận thấy một số vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Chi cục Hải quan khu vực nhưng chưa được xử lý dứt điểm.
Thực tế này đặt ra yêu cầu phải chấn chỉnh công tác tiếp nhận, phân loại và giải quyết kiến nghị, bảo đảm những vấn đề thuộc thẩm quyền được xử lý kịp thời ngay tại đơn vị. Việc tiếp nhận phản ánh cần đi đôi với trách nhiệm xác minh, làm rõ nội dung và đưa ra phương án giải quyết cụ thể, tránh để doanh nghiệp phải nhiều lần liên hệ hoặc tiếp tục kiến nghị đối với cùng một vấn đề.
Để khắc phục tình trạng trên, Cục Hải quan yêu cầu Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực trực tiếp chỉ đạo rà soát, giải quyết dứt điểm 100% kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp thuộc thẩm quyền của đơn vị.
Quá trình xử lý phải tuân thủ đúng quy định pháp luật, bảo đảm nhanh chóng, minh bạch và rõ ràng về trách nhiệm. Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị tuyệt đối không đùn đẩy trách nhiệm, kéo dài thời gian giải quyết hoặc đưa ra câu trả lời chung chung, không làm rõ được nội dung doanh nghiệp kiến nghị.
Yêu cầu này nhấn mạnh trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc xử lý thực chất các phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp. Theo đó, kết quả giải quyết cần gắn với nội dung vướng mắc cụ thể, xác định rõ căn cứ pháp lý và hướng xử lý, thay vì chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin hoặc trả lời về quy trình, thủ tục.
Đối với những vụ việc thuộc thẩm quyền, các Chi cục Hải quan khu vực cần chủ động rà soát hồ sơ, xác định nguyên nhân phát sinh khó khăn và tổ chức giải quyết theo đúng quy định. Việc phân công trách nhiệm cụ thể trong từng khâu xử lý cũng có ý nghĩa quan trọng, giúp hạn chế tình trạng chậm trễ do thiếu đầu mối theo dõi hoặc chưa xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm.
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, thủ tục hải quan có liên quan trực tiếp đến quá trình lưu chuyển hàng hóa, tiến độ giao nhận và kế hoạch sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, những vướng mắc không được xử lý kịp thời có thể ảnh hưởng đến thời gian thực hiện hợp đồng, phát sinh chi phí lưu giữ hàng hóa và làm tăng áp lực cho doanh nghiệp trong quá trình tổ chức hoạt động.
Việc yêu cầu giải quyết dứt điểm các kiến nghị thuộc thẩm quyền vì thế không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn hướng tới cải thiện chất lượng phục vụ, tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện thủ tục thuận lợi hơn. Khi các vấn đề được xử lý rõ ràng, nhất quán và đúng thời hạn, doanh nghiệp có thêm cơ sở để chủ động xây dựng kế hoạch, hạn chế những chi phí phát sinh do phải chờ đợi hoặc bổ sung hồ sơ nhiều lần.
Chủ động báo cáo, đề xuất xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền
Bên cạnh yêu cầu giải quyết các kiến nghị thuộc thẩm quyền, Cục Hải quan cũng đưa ra hướng xử lý đối với những vụ việc vượt thẩm quyền của Chi cục Hải quan khu vực hoặc liên quan đến các quy định pháp luật còn chồng chéo, chưa rõ ràng.
Theo đó, các đơn vị hải quan phải chủ động tổng hợp hồ sơ, phân tích rõ bản chất vụ việc và đề xuất phương án xử lý cụ thể. Trên cơ sở đó, đơn vị kịp thời báo cáo Cục Hải quan thông qua các đơn vị nghiệp vụ để được xem xét, hướng dẫn hoặc xử lý theo quy định.
Cách thức này nhằm bảo đảm những vấn đề phát sinh được chuyển đến đúng cấp có thẩm quyền, đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết để cơ quan cấp trên có cơ sở xem xét, đưa ra hướng giải quyết. Việc báo cáo không chỉ dừng ở việc chuyển tiếp kiến nghị của doanh nghiệp mà cần kèm theo hồ sơ, phân tích nguyên nhân và đề xuất phương án xử lý phù hợp.
Đối với những trường hợp có liên quan đến quy định pháp luật chưa thống nhất hoặc còn cách hiểu khác nhau, việc làm rõ bản chất vụ việc và tổng hợp đầy đủ các căn cứ pháp lý sẽ giúp quá trình xem xét được thuận lợi hơn. Đây cũng là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền nhận diện những bất cập trong quá trình thực thi, từ đó nghiên cứu hướng dẫn hoặc xử lý theo đúng quy định.
Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị chủ động thực hiện nhiệm vụ, tránh để vướng mắc kéo dài do chậm báo cáo, thiếu thông tin hoặc chưa đề xuất được phương án giải quyết. Những vấn đề vượt thẩm quyền cần được chuyển đúng tuyến, đúng đầu mối, bảo đảm quá trình xử lý được liên tục và có sự phối hợp giữa các cấp.
Yêu cầu này đồng thời góp phần phân định rõ trách nhiệm giữa Chi cục Hải quan khu vực và cơ quan cấp trên. Đối với những nội dung đã có quy định rõ ràng, đơn vị trực tiếp quản lý cần chủ động giải quyết, không chuyển lên cấp trên những vấn đề thuộc thẩm quyền của mình. Ngược lại, đối với những vụ việc cần hướng dẫn hoặc quyết định ở cấp cao hơn, đơn vị phải kịp thời tổng hợp, báo cáo để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.
Trong thực tiễn, vướng mắc của doanh nghiệp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm cách áp dụng quy định, sự thiếu thống nhất của thông tin hoặc những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục. Do đó, việc phân loại chính xác từng trường hợp có ý nghĩa quan trọng, giúp lựa chọn cách xử lý phù hợp và hạn chế tình trạng giải quyết kéo dài do chuyển hồ sơ qua nhiều đầu mối.
Đối với công tác quản lý hải quan, sự phối hợp giữa các cấp không chỉ cần bảo đảm đúng thẩm quyền mà còn phải đáp ứng yêu cầu kịp thời. Khi một vụ việc được xác định rõ đầu mối phụ trách, có hồ sơ đầy đủ và phương án xử lý cụ thể, quá trình xem xét sẽ thuận lợi hơn, đồng thời hạn chế việc doanh nghiệp phải liên tục bổ sung thông tin hoặc gửi kiến nghị đến nhiều cơ quan khác nhau.
Có thể thấy, việc kết hợp giữa giải quyết trực tiếp tại đơn vị và chủ động báo cáo các vấn đề vượt thẩm quyền là yêu cầu cần thiết để nâng cao hiệu quả xử lý kiến nghị. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm trách nhiệm của từng cấp, vừa tạo cơ sở để những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan được xem xét đầy đủ, đúng quy định.
Gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả giải quyết vướng mắc
Một nội dung đáng chú ý trong chỉ đạo của Cục Hải quan là yêu cầu nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị trong quá trình tiếp nhận và xử lý kiến nghị của doanh nghiệp.
Theo đó, trường hợp đơn vị thiếu tinh thần trách nhiệm, không thực hiện đúng chỉ đạo hoặc không giải quyết những vướng mắc thuộc thẩm quyền, để doanh nghiệp phản ánh về tình trạng gây khó khăn hoặc kiến nghị vượt cấp mà đơn vị không nắm được hoặc không giải quyết, Chi cục trưởng và Đội trưởng Hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật và Cục trưởng Cục Hải quan.
Quy định này đặt trách nhiệm của người đứng đầu gắn với chất lượng tổ chức thực hiện nhiệm vụ tại đơn vị. Không chỉ chịu trách nhiệm về việc phân công, điều hành công việc, lãnh đạo đơn vị còn phải theo dõi tiến độ, kiểm tra kết quả xử lý và kịp thời chỉ đạo tháo gỡ những vấn đề phát sinh trong quá trình giải quyết kiến nghị.
Việc tăng cường trách nhiệm người đứng đầu cũng nhằm hạn chế tình trạng kiến nghị của doanh nghiệp không được theo dõi đến cùng hoặc chưa có phương án giải quyết rõ ràng. Khi trách nhiệm được xác định cụ thể, các đơn vị có cơ sở để chủ động rà soát công việc, chấn chỉnh những khâu còn chậm trễ và nâng cao hiệu quả phối hợp trong nội bộ.
Đối với doanh nghiệp, việc kiến nghị được tiếp nhận và xử lý có trách nhiệm là yếu tố quan trọng để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Những phản ánh chính đáng cần được xem xét trên cơ sở quy định pháp luật, có câu trả lời rõ ràng và được hướng dẫn cụ thể về phương án thực hiện.
Bên cạnh đó, việc gắn trách nhiệm của lãnh đạo với kết quả xử lý còn góp phần nâng cao tính chủ động trong hoạt động công vụ. Thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thành các khâu tiếp nhận, chuyển hồ sơ hoặc ban hành văn bản trả lời, các đơn vị cần chú trọng kết quả cuối cùng, bảo đảm nội dung kiến nghị được giải quyết theo đúng thẩm quyền và quy định hiện hành.
Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu đòi hỏi tiến độ xử lý nhanh và tính chính xác cao, việc duy trì cơ chế kiểm tra, giám sát trách nhiệm là cần thiết. Những hạn chế trong quá trình thực thi nếu không được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời có thể ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, đồng thời làm tăng chi phí và thời gian thực hiện thủ tục của doanh nghiệp.
Do đó, yêu cầu của Cục Hải quan không chỉ hướng đến việc xử lý các vụ việc đang tồn đọng mà còn đặt ra trách nhiệm thường xuyên đối với các đơn vị trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Việc chủ động nắm bắt phản ánh, theo dõi tiến độ và giải quyết đến cùng từng vụ việc sẽ giúp nâng cao chất lượng phục vụ, hạn chế phát sinh những kiến nghị lặp lại.
Lấy kết quả xử lý kiến nghị làm căn cứ đánh giá cán bộ
Để tăng cường tính thực chất trong quá trình triển khai, Cục Hải quan yêu cầu sử dụng kết quả thực hiện chỉ đạo tại Công văn số 22729/CHQ-PC làm căn cứ đánh giá, xếp loại chất lượng hoàn thành nhiệm vụ và bình xét thi đua hằng tháng, hằng quý đối với cán bộ, công chức.
Việc đưa kết quả giải quyết kiến nghị của doanh nghiệp vào tiêu chí đánh giá cán bộ cho thấy yêu cầu nâng cao chất lượng thực thi công vụ được gắn với trách nhiệm và kết quả công việc cụ thể. Đây không chỉ là nhiệm vụ của bộ phận trực tiếp tiếp nhận hồ sơ mà còn liên quan đến công tác chỉ đạo, điều hành, kiểm tra và giám sát tại từng đơn vị.
Thông qua việc đánh giá định kỳ, các đơn vị có thêm cơ sở để rà soát tiến độ xử lý, nhận diện những khâu còn hạn chế và kịp thời điều chỉnh cách thức tổ chức thực hiện. Những trường hợp thực hiện tốt nhiệm vụ, chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp cần được ghi nhận; ngược lại, các biểu hiện thiếu trách nhiệm, chậm trễ hoặc không thực hiện đúng chỉ đạo phải được xem xét theo yêu cầu đã đề ra.
Việc gắn kết quả giải quyết kiến nghị với công tác thi đua, đánh giá cán bộ cũng góp phần tạo động lực nâng cao tinh thần trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ. Khi chất lượng xử lý công việc được xem xét trên cơ sở kết quả cụ thể, yêu cầu phục vụ doanh nghiệp sẽ có điều kiện trở thành nội dung thường xuyên trong hoạt động của các đơn vị, thay vì chỉ được chú trọng trong những đợt kiểm tra hoặc khi phát sinh phản ánh.
Từ yêu cầu của Cục Hải quan có thể thấy, việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp cần được thực hiện đồng bộ từ khâu tiếp nhận, phân loại, xử lý đến theo dõi kết quả và xác định trách nhiệm. Mỗi khâu đều có vai trò nhất định trong việc bảo đảm kiến nghị được giải quyết đúng hướng, đúng thẩm quyền và trong thời gian phù hợp.
Đối với doanh nghiệp, môi trường thủ tục minh bạch, có đầu mối chịu trách nhiệm và phương án xử lý rõ ràng sẽ giúp giảm bớt sự không chắc chắn trong quá trình thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu. Đây cũng là điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch kinh doanh, kiểm soát chi phí và thực hiện nghĩa vụ theo quy định.
Về phía cơ quan quản lý, việc tiếp nhận và xử lý kịp thời các phản ánh còn giúp nhận diện những bất cập phát sinh trong thực tiễn, qua đó nâng cao chất lượng hướng dẫn nghiệp vụ và hiệu quả thực thi chính sách. Khi các vướng mắc được tổng hợp đầy đủ, xử lý đúng thẩm quyền và phản hồi rõ ràng, công tác quản lý hải quan có thêm cơ sở để đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tế.
Với các yêu cầu cụ thể về tiến độ, trách nhiệm và kết quả xử lý, Cục Hải quan hướng tới chấn chỉnh những hạn chế trong giải quyết kiến nghị, bảo đảm các đơn vị thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao. Việc giải quyết dứt điểm vướng mắc thuộc thẩm quyền, chủ động báo cáo các vấn đề phát sinh và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả công việc là những nội dung trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ cộng đồng doanh nghiệp, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và cải thiện chất lượng thực thi công vụ trong ngành Hải quan.
N.Hà