Hoàn thiện Dự thảo Luật Nhà ở: Cần bảo đảm đồng bộ, minh bạch và phù hợp thực tiễn

31/07/2026
Xem cỡ chữ Đọc bài viết In trang Google

Tại Hội nghị "Chính sách mới về nhà ở - Kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh", các chuyên gia pháp lý đã phân tích nhiều điểm mới của Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), đồng thời kiến nghị tiếp tục rà soát các quy định liên quan đến quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài, phát triển nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân, nhà ở xã hội và quản lý nhà chung cư để bảo đảm đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn.

ThS Nguyễn Tấn Hoàng Hải, Khoa Luật Dân sự, Trường Đại học Luật TP HCM cho biết một trong những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu là quy định về quyền sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, đặc biệt là cơ chế xử lý khi hết thời hạn sở hữu, nhằm vừa bảo đảm quyền tài sản hợp pháp của chủ sở hữu, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước. Theo ông, để đảm bảo quyền lợi của chủ sở hữu nhà ở quá thời hạn được sở hữu nhà ở mà chủ sở hữu không kịp thực hiện giao dịch bán hoặc tặng cho thì Dự thảo nên bổ sung tại điểm e khoản 2 Điều 24 cơ chế tương tự điểm b khoản 4 Điều 26 quy định thời hạn thông báo trước khi hết hạn và nếu chủ sở hữu không bán hoặc tặng cho thì áp dụng bán đấu giá để bảo đảm nhất quán và bình đẳng về quyền của người nước ngoài nói chung.
 

Hoạt động của Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 - 2030

Góp ý hoàn thiện chính sách mới về nhà ở: Kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh

30/07/2026
Xem cỡ chữ   Đọc bài viết In trang  Google

Ngày 30/7, tại TP Hồ Chí Minh, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp giao Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tổ chức Hội nghị “Chính sách mới về nhà ở - Kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh”.

 

Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp chủ trì Hội nghị. Hội nghị có sự tham gia của: Bà Trịnh Thị Thúy Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; bà Nguyễn Kim Thoa, Phòng Pháp luật kinh tế ngành, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; ThS Nguyễn Tấn Hoàng Hải, Khoa Luật Dân sự, Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh; TS.LS Nguyễn Thị Thu Hiền, Luật sư thành viên Công ty Luật TNHH ASL; cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện hiệp hội doanh nghiệp, ngành nghề và cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.



Hội nghị này là một trong những hoạt động triển khai Kế hoạch năm 2026 của Bộ Tư pháp thực hiện Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 - 2030 (Quyết định số 869/QĐ-BTP ngày 29/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp). Đây cũng là một trong những hoạt động cụ thể hóa chủ trương đồng hành cùng doanh nghiệp, lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong công tác hỗ trợ pháp lý, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp.
 
Phát biểu khai mạc, bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp cho biết, Hội nghị được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội ngành nghề và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi pháp luật về nhà ở.
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đang được xây dựng theo hướng hoàn thiện môi trường pháp lý minh bạch, ổn định; giảm chi phí tuân thủ, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tháo gỡ các điểm nghẽn trong đầu tư, phát triển nhà ở. Dự thảo cũng hướng tới đa dạng hóa các loại hình nhà ở, khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại giá phù hợp, đồng thời hoàn thiện các quy định về sở hữu, giao dịch và chính sách tài chính trong lĩnh vực nhà ở.
“Các chính sách này tác động trực tiếp đến hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp, chủ đầu tư dự án, tổ chức tín dụng, đơn vị tư vấn, công chứng, môi giới cũng như hộ kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng, vật liệu và bất động sản”, bà Lê Thị Hoàng Thanh nhấn mạnh.
Với tinh thần lấy thực tiễn làm cơ sở hoàn thiện chính sách, Hội nghị kỳ vọng tiếp nhận nhiều ý kiến từ cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của hệ thống pháp luật.
Sau khi nghe bà Nguyễn Kim Thoa, Phòng Pháp luật kinh tế ngành, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp giới thiệu định hướng, chính sách lớn của dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến từ góc độ thực tiễn triển khai.
ThS Nguyễn Tấn Hoàng Hải, Khoa Luật Dân sự, Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh.

Đối với chính sách phát triển nhà ở cho thuê, ông đánh giá việc dự thảo dành riêng một chương quy định về loại hình này là điểm mới tích cực, thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy phát triển nhà ở để bán sang phát triển đồng thời nhiều loại hình nhà ở. Nhà ở cho thuê sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu của người lao động, sinh viên, cán bộ, lực lượng vũ trang và các nhóm có nhu cầu thuê nhà ngày càng lớn, qua đó hỗ trợ mục tiêu an sinh xã hội và phát triển thị trường nhà ở bền vững.
Bên cạnh đó, ông cũng phân tích các quy định về quản lý, vận hành và sử dụng nhà chung cư, trong đó đề cập đến quản lý quỹ bảo trì, quyền và trách nhiệm của các chủ thể tham gia quản lý nhà chung cư cũng như một số nội dung cần tiếp tục rà soát để bảo đảm tính minh bạch và khả thi khi thực hiện.
TS.LS. Nguyễn Thị Thu Hiền, Luật sư thành viên Công ty Luật TNHH ASL, cho rằng việc sửa đổi Luật Nhà ở là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển nhà ở, quản lý và sử dụng nhà ở, đặc biệt là các quy định liên quan đến nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và phát triển thị trường bất động sản bền vững.
Đối với chính sách phát triển nhà ở xã hội (NƠXH), bà Hiền đề xuất tiếp tục hoàn thiện quy định về đối tượng được hưởng chính sách, điều kiện tiếp cận và cơ chế thực hiện để chính sách đi vào cuộc sống hiệu quả hơn. Theo bà, việc phát triển NƠXH cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển nhà ở quốc gia, gắn với nhu cầu thực tế của người dân và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.
Về nhà ở lưu trú công nhân, hiện Khoản 9 Điều 2 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đã bổ sung khái niệm: “Nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp là công trình xây dựng được đầu tư xây dựng trên phần diện tích đất thương mại, dịch vụ thuộc phạm vi khu công nghiệp theo quy định của pháp luật về quản lý khu công nghiệp chỉ để bố trí cho cá nhân là công nhân thuê trong thời gian làm việc tại khu công nghiệp đó theo quy định của Luật này”.
Tuy nhiên, bà cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu để làm rõ bản chất pháp lý của loại hình công trình này, cụ thể theo quy định của Nghị định số 35/2022/NĐ-CP, công trình được xây dựng trên đất dịch vụ trong khu công nghiệp là cơ sở lưu trú phục vụ người lao động, không phải nhà ở theo nghĩa thông thường. Trong khi đó, dự thảo Luật Nhà ở lại xác định đây là một loại hình nhà ở và dành một chương riêng để điều chỉnh. Cách tiếp cận này đặt ra vấn đề về sự thống nhất trong việc xác định bản chất pháp lý của đối tượng điều chỉnh, đồng thời có thể dẫn đến mâu thuẫn với nguyên tắc quản lý, sử dụng đất khi công trình được xây dựng trên đất thương mại, dịch vụ nhưng lại được điều chỉnh như nhà ở.
Bên cạnh đó, việc quy định đồng bộ các hạ tầng xã hội phục vụ nhà lưu trú công nhân ngay trong khu công nghiệp cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Nếu mở rộng các chức năng y tế, giáo dục, văn hóa, thương mại... gắn với khu lưu trú, mô hình này có thể dần hình thành các yếu tố của một khu ở trong phạm vi khu công nghiệp, chưa thực sự phù hợp với định hướng phát triển khu công nghiệp theo pháp luật hiện hành.
Vì vậy, cần tiếp tục làm rõ bản chất pháp lý của "nhà lưu trú công nhân" để lựa chọn cơ chế điều chỉnh phù hợp; đồng thời nghiên cứu phát triển nhà ở cho công nhân theo mô hình khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa pháp luật về nhà ở, pháp luật đất đai, pháp luật về khu công nghiệp và quy hoạch đô thị.
Ngày 30/7, tại TP Hồ Chí Minh, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp giao Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tổ chức Hội nghị “Chính sách mới về nhà ở - Kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh”.
Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp chủ trì Hội nghị. Hội nghị có sự tham gia của: Bà Trịnh Thị Thúy Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; bà Nguyễn Kim Thoa, Phòng Pháp luật kinh tế ngành, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; ThS Nguyễn Tấn Hoàng Hải, Khoa Luật Dân sự, Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh; TS.LS Nguyễn Thị Thu Hiền, Luật sư thành viên Công ty Luật TNHH ASL; cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện hiệp hội doanh nghiệp, ngành nghề và cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
Hội nghị này là một trong những hoạt động triển khai Kế hoạch năm 2026 của Bộ Tư pháp thực hiện Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 - 2030 (Quyết định số 869/QĐ-BTP ngày 29/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp). Đây cũng là một trong những hoạt động cụ thể hóa chủ trương đồng hành cùng doanh nghiệp, lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong công tác hỗ trợ pháp lý, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
 
 

Xem thêm »