Tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong kinh doanh bất động sản

31/07/2026
Xem cỡ chữ Đọc bài viết In trang Google

Ngày 31/7, tại phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp giao Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phối hợp với Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị "Tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong kinh doanh bất động sản". Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp chủ trì Hội nghị.

Hội nghị có sự tham gia của: Bà Trần Thị Hồng Hạnh, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh; bà Trịnh Thị Thúy Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; bà Nguyễn Kim Thoa, Phòng Pháp luật kinh tế ngành, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh; Luật sư Phạm Thị Thu Trang, Công ty Luật TNHH MTV Nguyễn Oanh; bà Võ Thiên Kim, đại diện Hội Công chứng viên Thành phố Hồ Chí Minh cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện hiệp hội doanh nghiệp, ngành nghề như Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh; Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh; Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh… và cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên địa bàn Thành phố.

Ảnh đại diện bài viết: toàn cảnh hội nghị.

Phát biểu khai mạc, bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp, cho biết Hội nghị là diễn đàn để các doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, chuyên gia, cơ quan quản lý cùng trao đổi, góp ý với các dự thảo chính sách, văn bản quy phạm pháp luật có tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời triển khai các hoạt động hỗ trợ pháp lý phản ứng nhanh với các quy định mới của pháp luật.
 
Anh 1.JPG
Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế phát biểu.
       
Theo bà Thanh, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản được đặt ra sau quá trình tổng kết thực tiễn thi hành Luật năm 2023. Mặc dù đạo luật đã tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng cho thị trường, song nhiều quy định đã bộc lộ bất cập trước yêu cầu phát triển mới, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số.
Cơ quan soạn thảo xác định mục tiêu của lần sửa đổi này là xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời bảo đảm tính thống nhất giữa Luật Kinh doanh bất động sản với Luật Đất đai, Luật Nhà ở, các luật có liên quan.
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được xây dựng theo hướng tinh gọn, còn 10 chương, 62 điều, giảm 21 điều so với Luật năm 2023. Cơ quan soạn thảo cũng xác định bốn nhóm chính sách trọng tâm gồm: Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; cải cách điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính; phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; bổ sung các cơ chế mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và điều tiết thị trường.
 
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh.jpg
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh.

Về các điểm mới của dự thảo Luật, bà Nguyễn Kim Thoa, Phòng Pháp luật kinh tế ngành, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp cho biết, đối với nhóm nội dung sửa đổi về phân quyền, phân cấp, dự thảo Luật sửa đổi quy định về thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản theo hướng chuyển thẩm quyền từ Thủ tướng Chính phủ về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhằm phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nâng cao tính chủ động của địa phương. Đồng thời, dự thảo bổ sung quy định ràng buộc trách nhiệm của nhà đầu tư trong việc triển khai thực hiện dự án theo các cam kết khi đề xuất dự án và đề nghị làm chủ đầu tư.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng sửa đổi, bãi bỏ nhiệm vụ thanh tra của Bộ Xây dựng trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản để bảo đảm thống nhất với Luật Thanh tra năm 2025; đồng thời điều chỉnh quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp theo Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
Về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, dự thảo Luật cắt giảm 01 điều kiện về thủ tục thông báo trước khi bán, cho thuê mua phần diện tích sàn xây dựng hình thành trong tương lai quy định tại khoản 8 Điều 24 Luật Kinh doanh bất động sản; đơn giản hóa, tiêu chuẩn hóa 06 nhóm điều kiện kinh doanh, gồm: điều kiện của tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản; điều kiện của nhà ở, công trình xây dựng có sẵn và hình thành trong tương lai đưa vào kinh doanh; điều kiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản cho cá nhân và tổ chức; điều kiện chuyến nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản.
Đơn giản hóa, bãi bỏ một số điều kiện kinh doanh đối với hoạt động dịch vụ bất động sản, gồm: điều kiện về tên gọi, đăng ký hoạt động, chứng nhận đào tạo của sàn giao dịch bất động sản; giữ nguyên 02 nhóm điều kiện và làm rõ tiêu chí, trình tự về chuyển nhượng hợp đồng kinh doanh bất động sản và yêu cầu đối với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới bất động sản, điều hành sàn giao dịch bất động sản.
Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, dự thảo Luật dự kiến cắt giảm 05/12 thủ tục hành chính, gồm: (i) Cắt giảm thủ tục chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản do Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư do đã phân cấp cho UBND cấp tỉnh thực hiện theo Nghị định số 144/2025/NĐ-CP; (ii) Cắt giảm thủ tục đăng ký cấp quyền khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền UBND cấp tỉnh theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP; (iii) Cắt giảm 03 thủ tục về cấp mới, cấp lại Giấy phép hoạt động của sàn giao dịch bất động sản theo Quyết định số 1757/QĐ-TTg.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính: rà soát, đơn giản hóa 03 thủ tục liên quan đến cấp mới, cấp lại chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; giữ nguyên và rà soát tinh gọn 04 thủ tục gồm: chuyển nhượng dự án bất động sản thuộc thẩm quyền UBND cấp tỉnh; thông báo nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện đưa vào kinh doanh; thông báo quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật đủ điều kiện chuyển nhượng cho cá nhân tự xây dựng nhà ở; đăng ký cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền Bộ Xây dựng.
Đối với nhóm nội dung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và thúc đẩy chuyển đổi số, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Cụ thể, dự thảo làm rõ phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản đối với một số loại hình nhà ở; bổ sung quy định về nhà có mục đích lưu trú, nhà ở thương mại giá phù hợp theo quy định của pháp luật về nhà ở; làm rõ quy định về phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng và bổ sung quy trình giao dịch bất động sản.
Dự thảo cũng sửa đổi các quy định về kinh doanh nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo hướng quy định tại Luật những nguyên tắc và nội dung cơ bản, giao Chính phủ quy định chi tiết các điều kiện thực hiện. Đồng thời, sửa đối, bố sung các quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản theo hướng: quy định đầy đủ các hình thức giao dịch, điều kiện và trình tự thực hiện; bảo đảm đồng bộ, phân định rõ với pháp luật đất đai, đầu tư và pháp luật có liên quan; làm rõ quyền, nghĩa vụ của các bên trong giao dịch; rà soát quy định liên quan đến dự án đầu tư công tạo quỹ đất để đấu giá, chuyển nhượng quyền sử dụng đất; làm rõ nguyên tắc áp dụng, thẩm quyền và trình tự thực hiện; rà soát, thống nhất với pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để khắc phục chồng chéo, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định về chuyển nhượng dự án bất động sản theo hướng đồng bộ về thẩm quyền, trình tự, thủ tục giữa pháp luật về kinh doanh bất động sản và pháp luật về đầu tư; hoàn thiện hệ thống hợp đồng kinh doanh bất động sản phù hợp với các loại hình bất động sản trên thực tế, mở rộng các loại hợp đồng được phép chuyển nhượng, đồng thời bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Một nội dung đáng chú ý khác là dự thảo tiếp tục hoàn thiện các quy định về xây dựng Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản theo hướng bảo đảm dữ liệu được tạo lập, cập nhật đầy đủ, liên tục và chính xác thông qua các nghiệp vụ liên quan đến nhà ở, kinh doanh bất động sản và các hoạt động khác có liên quan.
Ngoài các nội dung sửa đổi, bổ sung, dự thảo Luật cũng rà soát, lược bỏ một số quy định còn mang tính chung, thiếu nội hàm hoặc đã được điều chỉnh tại các luật khác nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật; đồng thời lược bỏ quy định về yêu cầu đối với dự án bất động sản do có nội dung trùng lặp với các quy định pháp luật hiện hành.
Tiếp đó, các đại biểu đã được nghe các tham luận: Góp ý hoàn thiện dự thảo dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) của ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh; Một số ý kiến nhằm tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong hoạt động kinh doanh bất động sản của Luật sư Phạm Thị Thu Trang, Công ty luật TNHH MTV Nguyễn Oanh; Góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) từ thực tiễn hành nghề của công chứng viên của Công chứng viên Võ Thiên Kim, đại diện Hội Công chứng viên Thành phố Hồ Chí Minh.
 
Toàn cảnh.jpg

Kết thúc Hội nghị, bà Lê Thị Hoàng Thanh đánh giá cao những ý kiến đóng góp của các chuyên gia, hiệp hội nghề nghiệp, cộng đồng doanh nghiệp tại Hội nghị; đồng thời ghi nhận sự chủ động của Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan nắm bắt kịp thời những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh; tổ chức các diễn đàn đối thoại, lấy ý kiến để phục vụ công tác hoàn thiện chính sách, pháp luật. Các ý kiến sẽ được Cục Pháp luật dân sự - kinh tế tổng hợp, phối hợp cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) cũng như các chính sách pháp luật liên quan, góp phần xây dựng môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, hiện đại hơn cho thị trường bất động sản.
Hội nghị này là một trong những hoạt động triển khai Kế hoạch năm 2026 của Bộ Tư pháp thực hiện Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 - 2030 (Quyết định số 869/QĐ-BTP ngày 29/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp). Đây cũng là một trong những hoạt động cụ thể hóa chủ trương đồng hành cùng doanh nghiệp, lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong công tác hỗ trợ pháp lý, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Xem thêm »