21/12/2024
Xem cỡ chữ
Đọc bài viết
In trang
Nghị định số 162/2024/NĐ-CP: Bước hoàn thiện khung pháp lý cho quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi môNhằm tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát và thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ thống các tổ chức tín dụng, đặc biệt là quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô, ngày 20 tháng 12 năm 2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 162/2024/NĐ-CP quy định điều kiện cấp Giấy phép đối với quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô và điều kiện đối với chủ sở hữu của tổ chức tín dụng là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, cổ đông sáng lập, thành viên sáng lập. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Nghị định được ban hành là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lành mạnh của các tổ chức tài chính vi mô, vốn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ tài chính đến các khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa và các đối tượng khách hàng khó tiếp cận với dịch vụ ngân hàng truyền thống.
Điều kiện cấp phép cho quỹ tín dụng nhân dân được siết chặt- nâng cao chất lượng hoạt động
Điều 10 Nghị định 162/2024/NĐ-CP đã đặt ra những yêu cầu cụ thể và chặt chẽ nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, đảm bảo an toàn cho các quỹ tín dụng nhân dân khi cấp Giấy phép hoạt động. Các yêu cầu này tập trung vào ba khía cạnh cốt lõi: Năng lực tài chính, chất lượng thành viên và hệ thống quản trị điều hành.
Thứ nhất, về năng lực tài chính, quỹ tín dụng nhân dân phải đảm bảo có mức vốn điều lệ tối thiểu bằng mức vốn pháp định do Chính phủ quy định tại thời điểm đề nghị cấp phép. Quy định này có vai trò then chốt bởi lẽ, vốn điều lệ chính là nguồn lực tài chính cơ bản, thể hiện "sức khỏe" tài chính và quy mô hoạt động của quỹ. Do đó, việc quy định mức vốn điều lệ tối thiểu sẽ giúp đảm bảo quỹ có đủ tiềm lực tài chính để vận hành ổn định, an toàn, có khả năng chi trả cho các hoạt động thường xuyên, đầu tư phát triển, và quan trọng hơn cả là có đủ năng lực chống đỡ rủi ro trong quá trình hoạt động.
Thứ hai, về chất lượng thành viên, Nghị định đặt ra yêu cầu tối thiểu 30 thành viên tham gia góp vốn và các thành viên này phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện khắt khe được quy định tại Điều 11, đồng thời phải chứng minh được năng lực tài chính của mình. Quy định này không chỉ đơn thuần đảm bảo về số lượng thành viên mà còn chú trọng đặc biệt đến chất lượng, từ đó nâng cao tinh thần trách nhiệm, sự gắn kết và đóng góp thiết thực của các thành viên đối với hoạt động của quỹ, đảm bảo được tính "tương trợ" đúng với định hướng của loại hình quỹ tín dụng.
Thứ ba, về hệ thống quản trị điều hành, Nghị định nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ lãnh đạo, quản lý và kiểm soát, yêu cầu nhân sự chủ chốt phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, điều kiện theo khoản 6 Điều 41 Luật Các tổ chức tín dụng. Cụ thể, cơ cấu tổ chức của Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát phải phù hợp với quy định của Luật Các tổ chức tín dụng. Ngoài ra, quỹ phải có Điều lệ hoạt động phù hợp với Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định pháp luật có liên quan. Việc xây dựng Đề án thành lập và phương án kinh doanh khả thi trong 03 năm đầu hoạt động cũng là một yêu cầu bắt buộc. Có thể thấy, các quy định chặt chẽ này thể hiện sự chú trọng đặc biệt của Chính phủ đối với năng lực, trình độ chuyên môn và đạo đức của đội ngũ lãnh đạo, đảm bảo sự vận hành chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả của quỹ, cũng như tính khả thi của các phương án kinh doanh đưa ra, làm tiền đề cho việc phát triển bền vững.
Như vậy, với những quy định chặt chẽ, toàn diện về năng lực tài chính, chất lượng thành viên và hệ thống quản trị, Điều 10 Nghị định 162/2024/NĐ-CP đã tạo ra một "bộ lọc" chất lượng, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, hướng tới sự phát triển bền vững và an toàn cho các quỹ tín dụng nhân dân.
Quy định chặt chẽ về thành viên sáng lập quỹ tín dụng nhân dân
Điều 11 của Nghị định 162 đã chi tiết hóa các điều kiện đối với thành viên sáng lập quỹ tín dụng nhân dân, phân chia thành các nhóm đối tượng: Cá nhân, hộ gia đình và pháp nhân, với những tiêu chuẩn riêng biệt cho từng nhóm. Đối với cá nhân, bên cạnh các yêu cầu về năng lực hành vi dân sự, không vi phạm pháp luật, Nghị định còn bổ sung quy định về nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú) và yêu cầu chứng minh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc làm việc trên địa bàn hoạt động của quỹ đối với trường hợp tạm trú. Điều này nhằm đảm bảo sự gắn kết giữa thành viên với địa bàn hoạt động của quỹ, nâng cao trách nhiệm và sự tham gia của thành viên. Đối với hộ gia đình, Nghị định quy định rõ về việc cử người đại diện và yêu cầu người đại diện này phải đáp ứng các điều kiện như đối với cá nhân. Đối với pháp nhân, ngoài yêu cầu về trụ sở chính trên địa bàn, Nghị định còn quy định về tư cách người đại diện tham gia thành viên quỹ. Những quy định chặt chẽ này nhằm đảm bảo các thành viên sáng lập thực sự gắn bó với hoạt động của quỹ, có đủ năng lực, uy tín và trách nhiệm, góp phần vào sự phát triển lành mạnh của quỹ tín dụng nhân dân.
Tổ chức tài chính vi mô-điều kiện cấp phép được quy định rõ ràng
Điều 12 và 13 của Nghị định 162 đã đặt ra những tiêu chuẩn cụ thể cho việc cấp phép hoạt động đối với tổ chức tài chính vi mô, bao gồm: Vốn điều lệ, chủ sở hữu, thành viên sáng lập, nhân sự, điều lệ và đề án thành lập. Đặc biệt, điều kiện về chủ sở hữu và thành viên sáng lập được quy định rất chi tiết tại Điều 13, tùy thuộc vào loại hình tổ chức (công ty TNHH một thành viên hay hai thành viên trở lên). Đối với công ty TNHH một thành viên, chủ sở hữu bắt buộc phải là tổ chức chính trị - xã hội cấp trung ương, có năng lực tài chính và cam kết hỗ trợ tài chính cho tổ chức. Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên, ít nhất một thành viên phải là tổ chức chính trị - xã hội cấp trung ương, đáp ứng các điều kiện tương tự, và ít nhất một thành viên là pháp nhân có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính vi mô. Các thành viên khác cũng phải đáp ứng hàng loạt các điều kiện về năng lực tài chính, không vi phạm pháp luật, hoạt động kinh doanh có lãi... Những quy định này cho thấy sự thận trọng và chặt chẽ của cơ quan quản lý trong việc lựa chọn chủ sở hữu và thành viên sáng lập cho các tổ chức tài chính vi mô, nhằm đảm bảo sự phát triển an toàn, bền vững và đúng định hướng của loại hình tổ chức này.
Như vậy, Nghị định 162/2024/NĐ-CP với những quy định chặt chẽ, chi tiết và toàn diện về điều kiện cấp phép, điều kiện đối với thành viên sáng lập của quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô đã thể hiện rõ quyết tâm của Chính phủ trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các tổ chức này. Việc "siết chặt" các điều kiện đầu vào sẽ góp phần sàng lọc, lựa chọn được những tổ chức, cá nhân thực sự có năng lực, uy tín và tâm huyết, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lành mạnh, an toàn và bền vững của hệ thống tài chính vi mô. Đồng thời, những quy định mới này cũng sẽ góp phần bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người dân, đặc biệt là những người dân ở khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, những đối tượng khách hàng chính của các tổ chức tài chính vi mô, từ đó thúc đẩy tài chính toàn diện và góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước. Nghị định 162/2024/NĐ-CP thực sự là một bước tiến quan trọng, tạo hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, thúc đẩy sự phát triển chuyên nghiệp và hiệu quả của quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô trong thời gian tới./.
Nguyễn Anh Vũ
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật
Nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát và thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ thống các tổ chức tín dụng, đặc biệt là quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô, ngày 20 tháng 12 năm 2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 162/2024/NĐ-CP quy định điều kiện cấp Giấy phép đối với quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô và điều kiện đối với chủ sở hữu của tổ chức tín dụng là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, cổ đông sáng lập, thành viên sáng lập. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Nghị định được ban hành là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lành mạnh của các tổ chức tài chính vi mô, vốn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ tài chính đến các khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa và các đối tượng khách hàng khó tiếp cận với dịch vụ ngân hàng truyền thống.
Điều kiện cấp phép cho quỹ tín dụng nhân dân được siết chặt- nâng cao chất lượng hoạt động
Điều 10 Nghị định 162/2024/NĐ-CP đã đặt ra những yêu cầu cụ thể và chặt chẽ nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, đảm bảo an toàn cho các quỹ tín dụng nhân dân khi cấp Giấy phép hoạt động. Các yêu cầu này tập trung vào ba khía cạnh cốt lõi: Năng lực tài chính, chất lượng thành viên và hệ thống quản trị điều hành.
Thứ nhất, về năng lực tài chính, quỹ tín dụng nhân dân phải đảm bảo có mức vốn điều lệ tối thiểu bằng mức vốn pháp định do Chính phủ quy định tại thời điểm đề nghị cấp phép. Quy định này có vai trò then chốt bởi lẽ, vốn điều lệ chính là nguồn lực tài chính cơ bản, thể hiện "sức khỏe" tài chính và quy mô hoạt động của quỹ. Do đó, việc quy định mức vốn điều lệ tối thiểu sẽ giúp đảm bảo quỹ có đủ tiềm lực tài chính để vận hành ổn định, an toàn, có khả năng chi trả cho các hoạt động thường xuyên, đầu tư phát triển, và quan trọng hơn cả là có đủ năng lực chống đỡ rủi ro trong quá trình hoạt động.
Thứ hai, về chất lượng thành viên, Nghị định đặt ra yêu cầu tối thiểu 30 thành viên tham gia góp vốn và các thành viên này phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện khắt khe được quy định tại Điều 11, đồng thời phải chứng minh được năng lực tài chính của mình. Quy định này không chỉ đơn thuần đảm bảo về số lượng thành viên mà còn chú trọng đặc biệt đến chất lượng, từ đó nâng cao tinh thần trách nhiệm, sự gắn kết và đóng góp thiết thực của các thành viên đối với hoạt động của quỹ, đảm bảo được tính "tương trợ" đúng với định hướng của loại hình quỹ tín dụng.
Thứ ba, về hệ thống quản trị điều hành, Nghị định nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ lãnh đạo, quản lý và kiểm soát, yêu cầu nhân sự chủ chốt phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, điều kiện theo khoản 6 Điều 41 Luật Các tổ chức tín dụng. Cụ thể, cơ cấu tổ chức của Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát phải phù hợp với quy định của Luật Các tổ chức tín dụng. Ngoài ra, quỹ phải có Điều lệ hoạt động phù hợp với Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định pháp luật có liên quan. Việc xây dựng Đề án thành lập và phương án kinh doanh khả thi trong 03 năm đầu hoạt động cũng là một yêu cầu bắt buộc. Có thể thấy, các quy định chặt chẽ này thể hiện sự chú trọng đặc biệt của Chính phủ đối với năng lực, trình độ chuyên môn và đạo đức của đội ngũ lãnh đạo, đảm bảo sự vận hành chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả của quỹ, cũng như tính khả thi của các phương án kinh doanh đưa ra, làm tiền đề cho việc phát triển bền vững.
Như vậy, với những quy định chặt chẽ, toàn diện về năng lực tài chính, chất lượng thành viên và hệ thống quản trị, Điều 10 Nghị định 162/2024/NĐ-CP đã tạo ra một "bộ lọc" chất lượng, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, hướng tới sự phát triển bền vững và an toàn cho các quỹ tín dụng nhân dân.
Quy định chặt chẽ về thành viên sáng lập quỹ tín dụng nhân dân
Điều 11 của Nghị định 162 đã chi tiết hóa các điều kiện đối với thành viên sáng lập quỹ tín dụng nhân dân, phân chia thành các nhóm đối tượng: Cá nhân, hộ gia đình và pháp nhân, với những tiêu chuẩn riêng biệt cho từng nhóm. Đối với cá nhân, bên cạnh các yêu cầu về năng lực hành vi dân sự, không vi phạm pháp luật, Nghị định còn bổ sung quy định về nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú) và yêu cầu chứng minh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc làm việc trên địa bàn hoạt động của quỹ đối với trường hợp tạm trú. Điều này nhằm đảm bảo sự gắn kết giữa thành viên với địa bàn hoạt động của quỹ, nâng cao trách nhiệm và sự tham gia của thành viên. Đối với hộ gia đình, Nghị định quy định rõ về việc cử người đại diện và yêu cầu người đại diện này phải đáp ứng các điều kiện như đối với cá nhân. Đối với pháp nhân, ngoài yêu cầu về trụ sở chính trên địa bàn, Nghị định còn quy định về tư cách người đại diện tham gia thành viên quỹ. Những quy định chặt chẽ này nhằm đảm bảo các thành viên sáng lập thực sự gắn bó với hoạt động của quỹ, có đủ năng lực, uy tín và trách nhiệm, góp phần vào sự phát triển lành mạnh của quỹ tín dụng nhân dân.
Tổ chức tài chính vi mô-điều kiện cấp phép được quy định rõ ràng
Điều 12 và 13 của Nghị định 162 đã đặt ra những tiêu chuẩn cụ thể cho việc cấp phép hoạt động đối với tổ chức tài chính vi mô, bao gồm: Vốn điều lệ, chủ sở hữu, thành viên sáng lập, nhân sự, điều lệ và đề án thành lập. Đặc biệt, điều kiện về chủ sở hữu và thành viên sáng lập được quy định rất chi tiết tại Điều 13, tùy thuộc vào loại hình tổ chức (công ty TNHH một thành viên hay hai thành viên trở lên). Đối với công ty TNHH một thành viên, chủ sở hữu bắt buộc phải là tổ chức chính trị - xã hội cấp trung ương, có năng lực tài chính và cam kết hỗ trợ tài chính cho tổ chức. Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên, ít nhất một thành viên phải là tổ chức chính trị - xã hội cấp trung ương, đáp ứng các điều kiện tương tự, và ít nhất một thành viên là pháp nhân có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính vi mô. Các thành viên khác cũng phải đáp ứng hàng loạt các điều kiện về năng lực tài chính, không vi phạm pháp luật, hoạt động kinh doanh có lãi... Những quy định này cho thấy sự thận trọng và chặt chẽ của cơ quan quản lý trong việc lựa chọn chủ sở hữu và thành viên sáng lập cho các tổ chức tài chính vi mô, nhằm đảm bảo sự phát triển an toàn, bền vững và đúng định hướng của loại hình tổ chức này.
Như vậy, Nghị định 162/2024/NĐ-CP với những quy định chặt chẽ, chi tiết và toàn diện về điều kiện cấp phép, điều kiện đối với thành viên sáng lập của quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô đã thể hiện rõ quyết tâm của Chính phủ trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các tổ chức này. Việc "siết chặt" các điều kiện đầu vào sẽ góp phần sàng lọc, lựa chọn được những tổ chức, cá nhân thực sự có năng lực, uy tín và tâm huyết, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lành mạnh, an toàn và bền vững của hệ thống tài chính vi mô. Đồng thời, những quy định mới này cũng sẽ góp phần bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người dân, đặc biệt là những người dân ở khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, những đối tượng khách hàng chính của các tổ chức tài chính vi mô, từ đó thúc đẩy tài chính toàn diện và góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước. Nghị định 162/2024/NĐ-CP thực sự là một bước tiến quan trọng, tạo hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, thúc đẩy sự phát triển chuyên nghiệp và hiệu quả của quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô trong thời gian tới./.
Nguyễn Anh Vũ
Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật