Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại điểm cầu NHNN, đồng thời kết nối trực tuyến với 14 điểm cầu NHNN Khu vực trên toàn quốc. Đồng chủ trì hội nghị có Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn, Ủy viên BCH Trung ương Đảng; bà Nguyễn Thị Phú Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam và Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh.
Tham dự hội nghị còn có TS Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam; đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, các đơn vị thuộc NHNN, 35 tổ chức tín dụng, sở, ngành địa phương, hiệp hội doanh nghiệp và cộng đồng DNNVV tại 14 điểm cầu.
Tín dụng dành cho DNNVV tăng nhanh hơn mức chung
Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết DNNVV hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, là lực lượng đông đảo, năng động và có vai trò quan trọng đối với tạo việc làm, phát triển kinh tế - xã hội.
Thời gian qua, ngành Ngân hàng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp. Các nhiệm vụ được tập trung thực hiện gồm hoàn thiện thể chế hoạt động tiền tệ - ngân hàng theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW; duy trì ổn định thị trường tiền tệ, giảm lãi suất cho vay, điều hành tăng trưởng tín dụng theo hướng tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên; xây dựng các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho DNNVV; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI có trách nhiệm trong thẩm định tín dụng và tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp thông qua các hội nghị, chương trình đối thoại.
Theo kết quả được công bố, đến ngày 28/8/2026, dư nợ tín dụng của toàn nền kinh tế đạt gần 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025. Đối với DNNVV, hiện có trên 100 tổ chức tín dụng (TCTD) phát sinh dư nợ, với tổng dư nợ đạt trên 4,1 triệu tỷ đồng, tăng 12,4%. Mức tăng này cao hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng chung và chiếm khoảng 20% tổng dư nợ của nền kinh tế.
Đáng chú ý, sau hơn một tháng triển khai Chương trình tín dụng hướng đến DNNVV và các lĩnh vực động lực tăng trưởng theo văn bản chỉ đạo của NHNN ban hành tháng 8/2026, số lượng ngân hàng thương mại đăng ký tham gia đã tăng đáng kể.
Từ 4 ngân hàng thương mại Nhà nước ban đầu với gói tín dụng có quy mô 220.000 tỷ đồng, đến nay đã có 19 ngân hàng thương mại công bố các chương trình, sản phẩm ưu đãi với tổng quy mô khoảng 407.000 tỷ đồng. Lãi suất ưu đãi được áp dụng thấp hơn 1-2%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn trong khả năng tiếp cận vốn của DNNVV. Phần lớn doanh nghiệp thuộc nhóm quy mô nhỏ và siêu nhỏ, năng lực tài chính và khả năng chống chịu còn hạn chế, thông tin tài chính chưa đầy đủ và chưa bảo đảm tính minh bạch.
Trong khi đó, các TCTD ngày càng áp dụng các chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế và không thể hạ thấp các tiêu chuẩn trong hoạt động cấp tín dụng. Theo Phó Thống đốc, đây là vấn đề cốt lõi cần được giải quyết bằng những giải pháp đột phá, vừa từ cơ chế, chính sách của ngành Ngân hàng, vừa từ sự chủ động nâng cao tính minh bạch của doanh nghiệp.
Dẫn Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số, cùng chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng tại buổi làm việc ngày 10/8/2026: “Vốn tín dụng phải đến đúng nơi, đúng thời điểm, đúng đối tượng, đúng mục đích và với chi phí hợp lý”, Phó Thống đốc nhấn mạnh đây là cơ sở để NHNN tổ chức hội nghị.
Theo đó, hội nghị nhằm tạo diễn đàn trao đổi thẳng thắn, thực chất về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình DNNVV tiếp cận vốn, từ cơ chế, chính sách, quy trình, sản phẩm tín dụng đến khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp.
Hiệp hội DNNVV đề xuất nhiều giải pháp
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đánh giá ngành Ngân hàng đã đồng hành, chia sẻ với những khó khăn của doanh nghiệp qua các thời kỳ, đặc biệt trong năm 2026.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Thân, trong giai đoạn phát triển mới, cách tiếp cận vấn đề vốn cũng cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tế. Nhu cầu vốn của doanh nghiệp ngày càng đa dạng, trong khi phương thức cung ứng vốn hiện vẫn chủ yếu dựa vào ngân hàng thương mại và các tài sản bảo đảm truyền thống.
Từ thực tế này, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV đưa ra một số khuyến nghị. Trong đó, đề xuất nghiên cứu thí điểm mô hình ngân hàng số chuyên biệt dành cho DNNVV và hộ kinh doanh nhằm giảm chi phí thẩm định, quản lý.
Hiệp hội cũng kiến nghị đẩy mạnh hơn hoạt động bao thanh toán, đặc biệt là bao thanh toán miễn truy đòi theo thông lệ quốc tế của FCI. Cách thức này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp chuyển hóa các khoản phải thu thành vốn lưu động mà không cần sử dụng bất động sản làm tài sản bảo đảm.
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Văn Thân đề xuất xây dựng hệ thống kết nối chung để chia sẻ, đối chiếu thông tin, qua đó hạn chế rủi ro tài trợ trùng lặp các khoản phải thu. Đồng thời, từng bước hình thành hệ sinh thái đánh giá tín nhiệm doanh nghiệp độc lập, khách quan, bổ sung cho nguồn dữ liệu của Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC).
Chủ tịch Hiệp hội DNNVV cũng đề nghị NHNN phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu cơ chế nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của DNNVV.
Ông Nguyễn Văn Thân cho biết Hiệp hội đã có đề xuất về chính sách thuế và cơ chế dành tỷ lệ 20% cho DNNVV trong các gói thầu đầu tư công; những đề xuất này hiện đang được cơ quan soạn thảo nghiên cứu để trình Quốc hội.
Khẳng định vai trò đồng hành của Hiệp hội, ông Nguyễn Văn Thân cho biết Hiệp hội sẵn sàng phối hợp với NHNN nghiên cứu mô hình, xây dựng cơ chế thí điểm. Đồng thời, Hiệp hội tiếp tục vận động cộng đồng doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, năng lực quản trị và trách nhiệm trong sử dụng vốn.
Tháo gỡ điểm nghẽn cần “rõ vấn đề, rõ trách nhiệm, rõ giải pháp”
Phát biểu kết luận hội nghị, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn đánh giá cao tinh thần chủ động của các bên tham gia. Theo đó, cơ quan quản lý đã nỗ lực hoàn thiện thể chế; các hiệp hội tích cực phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý và TCTD; doanh nghiệp cũng chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính.
Đối với các TCTD, Thống đốc ghi nhận các đơn vị luôn xác định DNNVV là đối tượng ưu tiên, chủ động dành nguồn lực để thực hiện các chính sách ưu đãi về lãi suất, đa dạng hóa sản phẩm và đơn giản hóa thủ tục.
Tuy vậy, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho rằng khó khăn trong tiếp cận vốn của DNNVV không chỉ bắt nguồn từ các điều kiện tín dụng của ngân hàng. Vấn đề này còn chịu tác động từ môi trường kinh tế trong nước và thế giới, yêu cầu quản trị rủi ro của ngân hàng cũng như những hạn chế nội tại của doanh nghiệp.
Trong số đó, có những vấn đề thuộc phạm vi, thẩm quyền của ngành Ngân hàng, nhưng cũng có nhiều nội dung cần sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và chính cộng đồng doanh nghiệp.
“Việc tháo gỡ các điểm nghẽn này cần được thực hiện đồng bộ, với tinh thần rõ vấn đề, rõ trách nhiệm và rõ giải pháp, để các chính sách hỗ trợ thực sự đi vào cuộc sống”, Thống đốc nhấn mạnh.
Để nâng cao hiệu quả tiếp cận và sử dụng vốn ngân hàng, Thống đốc đề nghị tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp. Đối với NHNN, tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và mặt bằng lãi suất cho vay.
Cùng với đó, NHNN tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách tín dụng ngân hàng dành cho DNNVV; nghiên cứu xây dựng đề án thí điểm phân tích dữ liệu dòng tiền phục vụ hoạt động thông tin tín dụng; NHNN 15 khu vực tiếp tục giữ vai trò đầu mối kết nối doanh nghiệp với ngân hàng tại địa phương.
Đối với các TCTD, Thống đốc yêu cầu thay đổi mạnh mẽ tư duy tiếp cận khách hàng, chuyển từ cách tiếp cận “doanh nghiệp tìm đến ngân hàng” sang “ngân hàng chủ động tìm đến doanh nghiệp”. Các ngân hàng cần chủ động nắm bắt nhu cầu vốn, cải tiến quy trình và rút ngắn thời gian xét duyệt.
Đồng thời, các TCTD được yêu cầu nghiên cứu phương thức đánh giá tín dụng dựa nhiều hơn vào phương án sản xuất, kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng và dữ liệu DNNVV, qua đó giảm mức độ phụ thuộc vào tài sản bảo đảm.
Việc đa dạng hóa sản phẩm tín dụng cũng cần được đẩy mạnh, cùng với phát triển các hình thức tài trợ như bảo lãnh, bao thanh toán, cho thuê tài chính, tài trợ chuỗi cung ứng và các sản phẩm tài chính số.
Thống đốc khẳng định: “Ngành Ngân hàng luôn sẵn sàng nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tuy nhiên, chính sách hỗ trợ tiếp cận tín dụng cần phải đặt trong tổng thể các chính sách khác như phát triển các thị trường tài chính khác, nâng cao năng lực, kết nối thị trường, tháo gỡ các khó khăn trong lĩnh vực thuế, đất đai, thủ tục đầu tư, xây dựng... để hỗ trợ thuận lợi hơn cho DNNVV”.
Trên cơ sở những kiến nghị được các hiệp hội và DNNVV đưa ra tại hội nghị, Thống đốc đề nghị các bộ, ngành sớm hoàn thiện, sửa đổi cơ chế, chính sách hỗ trợ DNNVV thuộc lĩnh vực quản lý.
Đối với các hiệp hội ngành nghề, cần tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, hỗ trợ DNNVV tiếp cận TCTD, cung cấp thông tin thị trường, xúc tiến thương mại và bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp thành viên.
Thống đốc cũng đề nghị các doanh nghiệp chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa thông tin tài chính và xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh khả thi.
“Đây không chỉ là điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn ngân hàng mà còn là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững”, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh.
N.Hà
