Hướng dẫn tuân thủ pháp luật thương mại điện tử: Đưa quy định mới vào thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp

Định hình môi trường kinh doanh số minh bạch, an toàn và bền vững
Tại hội thảo, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) đã hệ thống hóa toàn bộ những nội dung trọng tâm cũng như các điểm mới cốt lõi của Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP. Đây là hai văn bản pháp lý quan trọng, dự kiến sẽ tạo ra bước ngoặt lớn trong việc thay đổi diện mạo cũng như phương thức vận hành của thị trường số tại Việt Nam.
Theo chia sẻ từ đại diện cơ quan quản lý, khung pháp lý mới được thiết kế không nhằm mục đích thắt chặt hay gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh, mà hướng tới mục tiêu tạo lập một môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn và lành mạnh. Việc xác định rõ ràng trách nhiệm pháp lý của từng chủ thể tham gia từ chủ sở hữu sàn giao dịch, người bán hàng, đơn vị cung cấp dịch vụ logistics cho đến người tiêu dùng sẽ giúp bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính, hạn chế tình trạng cạnh tranh không lành mạnh, đồng thời củng cố niềm tin và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người mua hàng.
Đáng chú ý, các chuyên gia nhấn mạnh rằng công tác tuân thủ pháp luật không nên chỉ dừng lại ở việc "đối phó" khi có thanh tra, kiểm tra. Thay vào đó, việc tuân thủ cần được các doanh nghiệp xác định là một bộ phận cấu thành bắt buộc trong chiến lược quản trị rủi ro tổng thể. Quá trình này phải được lồng ghép xuyên suốt vào mọi công đoạn vận hành: từ khâu công khai minh bạch thông tin sản phẩm, xây dựng các chính sách giao dịch, thiết lập quy trình bán hàng cho đến khâu chăm sóc khách hàng và giải quyết khiếu nại. Việc chủ động chuẩn bị chuẩn mực ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp triệt tiêu các rủi ro pháp lý phát sinh, nâng cao uy tín thương hiệu và tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững trên môi trường số.
Nhận diện các điểm trọng tâm pháp lý và bài toán quản trị rủi ro
Phiên thảo luận chuyên sâu tại hội thảo đã thu hút sự chú ý đặc biệt của các đại biểu tham dự khi đi sâu vào những vấn đề thực tiễn mà doanh nghiệp đang gặp vướng mắc. Các chuyên gia pháp lý đã hệ thống hóa những nhóm nội dung trọng tâm mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:
Trách nhiệm của các chủ thể trong hệ sinh thái: Văn bản mới quy định rõ nghĩa vụ của từng bên tham gia. Đáng chú ý là yêu cầu tăng cường tính minh bạch về thông tin hàng hóa, dịch vụ và thông tin định danh của người bán. Các sàn giao dịch và nền tảng bán hàng trực tuyến sẽ phải chịu trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ hơn đối với nguồn gốc sản phẩm lưu thông trên hệ thống của mình.
Xác thực danh tính và bảo mật dữ liệu: Trong kỷ nguyên số, dữ liệu được coi là tài sản vô giá nhưng cũng mang lại nhiều rủi ro nếu bị rò rỉ. Quy định mới yêu cầu doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình xác thực danh tính điện tử, bảo đảm an toàn thông tin cá nhân của người tiêu dùng và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an ninh mạng theo quy định hiện hành.
Quản lý các hình thức kinh doanh mới: Nhằm bắt kịp với sự phát triển của công nghệ, Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định 248 đã đưa vào phạm vi điều chỉnh các hoạt động đang rất phổ biến như bán hàng qua livestream và tiếp thị liên kết (affiliate marketing). Việc xác định rõ ranh giới trách nhiệm giữa người quảng cáo, người bán hàng và nền tảng cung cấp dịch vụ livestream sẽ giúp ngăn chặn hành vi quảng cáo sai sự thật, hàng giả, hàng nhái.
Từ góc độ tư vấn pháp lý và quản trị, các chuyên gia khuyến nghị các doanh nghiệp cần lập tức bắt tay vào việc rà soát toàn bộ quy trình vận hành hiện tại. Việc đối chiếu lại danh mục sản phẩm, nội dung thông tin cung cấp cho khách hàng, hợp đồng dịch vụ, phương thức thu thập và lưu trữ dữ liệu cá nhân là việc làm cấp thiết. Việc xây dựng một quy trình tuân thủ nội bộ rõ ràng không chỉ giúp đáp ứng đúng yêu cầu của cơ quan quản lý mà còn là "lá chắn" bảo vệ doanh nghiệp trước các tranh chấp phát sinh trong quá trình vận hành.
Tăng cường kênh tương tác hai chiều và đa dạng hóa hình thức hỗ trợ
Một trong những điểm sáng của hội thảo là phiên hỏi đáp trực tiếp. Ban Tổ chức đã nhận được hàng trăm câu hỏi, tình huống và thắc mắc thực tế gửi về từ các doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến, đơn vị vận tải, sàn thương mại điện tử và các cá nhân bán hàng nhỏ lẻ.
Các chuyên gia và đại diện cơ quan soạn thảo đã trực tiếp giải đáp, làm rõ cách thức xác định nghĩa vụ pháp lý trong từng trường hợp cụ thể, giải thích phạm vi trách nhiệm của từng mô hình kinh doanh đặc thù. Cơ chế tương tác trực tiếp này không chỉ giúp tháo gỡ kịp thời các nút thắt tâm lý cho doanh nghiệp mà còn là cơ hội quý báu để cơ quan quản lý nhà nước lắng nghe những phản hồi từ thực tiễn, từ đó có những hướng dẫn chi tiết và phù hợp hơn trong quá trình đưa luật vào cuộc sống.
Bên cạnh hoạt động tư vấn trực tuyến, Bộ Công Thương cũng chủ động đa dạng hóa các phương thức hỗ trợ thông qua việc cung cấp tài liệu nghiên cứu chuẩn hóa. Tại chương trình, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã chính thức giới thiệu cuốn sách "Tìm hiểu Luật Thương mại điện tử" do tập thể chuyên gia của Cục biên soạn.
Cuốn sách được phát hành sớm trước thời điểm Luật chính thức có hiệu lực, được coi là cuốn "cẩm nang" thiết thực cho mọi chủ thể trên thị trường. Với văn phong dễ hiểu, trình bày khoa học kết hợp giữa lý thuyết pháp lý và các ví dụ minh họa trực quan, ấn phẩm giúp doanh nghiệp dễ dàng nhận diện các điều kiện mới, tự kiểm tra mô hình của mình và từng bước hoàn thiện các chính sách quản trị nội bộ. Sự chuẩn bị chủ động về mặt tài liệu này giúp cộng đồng doanh nghiệp chuyển dịch từ thế "bị động đối phó" sang "chủ động tuân thủ", đảm bảo sự chuyển tiếp diễn ra mượt mà và hiệu quả khi các quy định pháp luật mới chính thức áp dụng vào thực tế.