Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp chủ trì Hội nghị.
Tham dự Hội nghị có bà Trịnh Thị Thuý Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; ông Phạm Phúc Thịnh, Phó Trưởng phòng Pháp luật kinh tế ngành, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp; ông Nguyễn Ngọc Trì, Phó Trưởng Thuế cơ sở 7 tỉnh Nghệ An; bà Đặng Thành Lê, Tổ trưởng Tổ Nghiệp vụ, Dự toán, Pháp chế Thuế cơ sở 7 tỉnh Nghệ An; ông Lê Văn Dũng, Chuyên viên Phòng Văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Sở Tư pháp tỉnh Nghệ An; ông Nguyễn Đình Dũng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vicem Hoàng Mai; bà Đậu Thị Nga, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vicem Hoàng Mai; cùng với các đại biểu là đại diện các sở, ban, ngành, công ty cổ phần xi măng Vicem Hoàng Mai, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, hợp tác và các cơ quan thông tấn, báo chí trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
TS Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp khai mạc Hội nghị.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, TS Lê Thị Hoàng Thanh nhấn mạnh tầm quan trọng của Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 - 2030 (theo Quyết định số 84/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ) và Kế hoạch triển khai của Bộ Tư pháp (Quyết định số 868/QĐ-BTP). Điểm cốt lõi của Chương trình là chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang tư duy "đồng hành và hỗ trợ", giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động tiếp cận pháp luật, phòng ngừa rủi ro pháp lý, giảm chi phí tuân thủ, tạo nền tảng vững chắc hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số tại tỉnh Nghệ An.
Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, ngành Thuế và các cơ quan pháp luật cần đa dạng hóa kênh truyền thông để chính sách mới được tiếp cận nhanh nhất, đầy đủ nhất tới từng doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Sự kiện nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành và năng lực tuân thủ pháp luật thuế, giúp doanh nghiệp Nghệ An chủ động phòng ngừa rủi ro tài chính từ sớm, từ xa. Việc thực hiện đúng các quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ, kê khai thuế phải được xem là công cụ xây dựng uy tín thương hiệu vững chắc, minh bạch, thay vì chỉ là sự ứng phó thụ động. Hội nghị chính là dịp để các doanh nghiệp thẳng thắn chia sẻ, đối thoại trực tiếp về những vướng mắc thực tế. Từ đó, Bộ Tư pháp cùng Ngành Thuế phối hợp xây dựng cơ chế giải đáp kịp thời, tháo gỡ triệt để các "điểm nghẽn" về thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế và doanh nghiệp.
Ông Phạm Phúc Thịnh, Phó Trưởng phòng Pháp luật kinh tế ngành (Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp)
Ông Phạm Phúc Thịnh, Phó Trưởng phòng Pháp luật kinh tế ngành (Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp) cho rằng, việc tháo gỡ vướng mắc trong quá trình đăng ký, cấp phép khai thác khoáng sản và hướng dẫn doanh nghiệp tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực khai thác khoáng sản là giải pháp thiết thực giúp các doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động phòng ngừa rủi ro, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tham luận đã làm rõ hệ thống văn bản pháp luật xương sống đang điều chỉnh lĩnh vực này, bao gồm: Luật Địa chất và khoáng sản (Luật số 154/2024/QH15) được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 147/2025/QH15; cùng với Nghị định số 193/2025/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 21/2026/NĐ-CP và các Thông tư liên quan của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Để được cấp phép, các tổ chức, cá nhân, nhà thầu thi công, hay chủ đầu tư thực hiện dự án (theo quy định tại Điều 55 Luật số 154/2024/QH15) phải đáp ứng những nguyên tắc và điều kiện tiên quyết. Cụ thể, nguyên tắc cấp phép bắt buộc khu vực khai thác phải phù hợp với Quy hoạch (trừ một số trường hợp khoáng sản đi kèm hoặc phục vụ công trình dự án đặc thù) và tuyệt đối không thuộc khu vực cấm, tạm cấm hoặc khu vực dự trữ khoáng sản.
Bên cạnh đó, hồ sơ đề nghị cấp phép cũng yêu cầu doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ văn bản đề nghị, báo cáo nghiên cứu khả thi (hoặc tài liệu tương đương), cùng với Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc Giấy phép môi trường đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Quy trình giải quyết hồ sơ được chuẩn hóa qua 4 bước: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ (không quá 3 ngày làm việc); Thẩm định hồ sơ; Xem xét, quyết định cấp phép; và Trả kết quả.
Tham luận tại Hội nghị, bà Đặng Thành Lê, Tổ trưởng Tổ Nghiệp vụ, Dự toán, Pháp chế, Thuế cơ sở 7 tỉnh Nghệ An chia sẻ, trong bối cảnh tỉnh Nghệ An đang tập trung thực hiện các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức cao, việc tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi là yêu cầu hết sức quan trọng. Cùng với quá trình cải cách hành chính, các thủ tục về thuế ngày càng được thực hiện trên môi trường điện tử, đòi hỏi người nộp thuế phải chuyển từ tư duy "chờ cơ quan Thuế thông báo" sang "chủ động tự quản lý nghĩa vụ thuế". Thực tiễn cho thấy nhiều sai sót của doanh nghiệp, hộ kinh doanh không xuất phát từ việc cố tình vi phạm mà chủ yếu do chưa nắm đầy đủ quy định, chậm cập nhật chính sách mới hoặc chưa chủ động theo dõi thông tin trên hệ thống.
Để tháo gỡ các vướng mắc, đại diện cơ quan Thuế đã lưu ý người nộp thuế cần đặc biệt kiểm tra và quản lý chính xác 5 thông tin đăng ký thuế quan trọng: mã số thuế, tên, địa chỉ, số điện thoại và thư điện tử nhằm đảm bảo việc liên hệ, tiếp nhận thông báo không bị gián đoạn. Một trong những điểm người nộp thuế thường nhầm lẫn là cần phân biệt rõ giữa "không phát sinh số thuế phải nộp" và "không phải nộp hồ sơ khai thuế" để tránh vi phạm chậm nộp hồ sơ. Bên cạnh đó, việc quản lý hóa đơn điện tử phải phản ánh đúng giao dịch kinh tế thực tế, tuyệt đối không sử dụng hóa đơn không hợp pháp.

Đại diện ngành Thuế cũng nhấn mạnh người nộp thuế cần lưu ý quy định về tạm hoãn xuất cảnh do nghĩa vụ thuế, đặc biệt đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh và người đại diện theo pháp luật. Khi có nhu cầu tạm ngừng hoặc chấm dứt hoạt động, doanh nghiệp phải chủ động rà soát, hoàn thành các hồ sơ khai thuế còn thiếu, các khoản tiền chậm nộp, tiền phạt và xử lý dữ liệu hóa đơn điện tử để tránh kéo dài thủ tục.
Kết thúc Hội nghị, đại diện Cục Pháp luật dân sự - kinh tế ghi nhận các ý kiến đóng góp tâm huyết từ cộng đồng doanh nghiệp và khẳng định các cơ quan quản lý nhà nước sẽ tiếp tục duy trì hoạt động đối thoại, tư vấn pháp luật. Việc đồng hành xuyên suốt này nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc, tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, an toàn, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
V.Linh