Đề xuất giảm ngưỡng miễn thuế hàng nhập khẩu giá trị nhỏ: Bước đi tạo sân chơi công bằng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nội địa

Cụ thể, dự thảo đề xuất giảm mạnh ngưỡng miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu xuống mức 100.000 đồng (áp dụng với lô hàng có số tiền thuế phải nộp dưới 10.000 đồng),. Việc thắt chặt này hoàn toàn phù hợp với xu hướng chung toàn cầu nhằm kiểm soát thương mại điện tử xuyên biên giới.
Sự phát triển vũ bão của thương mại điện tử xuyên biên giới và những bất cập từ chính sách cũ
Chính sách miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu có giá trị nhỏ vốn dĩ được ban hành từ nhiều năm trước với mục tiêu ban đầu là giảm thiểu chi phí quản lý hành chính của cơ quan hải quan, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn hiện nay, khi thị trường thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển với tốc độ phi mã, quy định này đã bộc lộ những hạn chế rõ rệt không còn phù hợp với thực tiễn kinh tế.
Thực tế ghi nhận số lượng các lô hàng nhập khẩu có giá trị thấp gia tăng theo cấp số nhân mỗi ngày, chủ yếu được vận chuyển qua các dịch vụ bưu chính và chuyển phát nhanh từ nước ngoài vào Việt Nam. Lợi dụng kẽ hở của chính sách miễn thuế, nhiều tổ chức và cá nhân đã thực hiện hành vi "chia nhỏ đơn hàng" thành các bưu kiện có giá trị nằm dưới ngưỡng miễn thuế để né tránh hoàn toàn nghĩa vụ tài chính trước cơ quan nhà nước. Việc này vô tình tạo ra một lợi thế cạnh tranh bất bình đẳng rất lớn cho hàng hóa nhập khẩu giá rẻ trôi nổi so với các sản phẩm do doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong nước sản xuất, phân phối, những đơn vị phải gánh chịu đầy đủ các chi phí tuân thủ pháp luật, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập và chi phí mặt bằng kinh doanh.
Chi tiết đề xuất mới và cơ sở tính toán khoa học từ cơ quan quản lý
 
Để khắc phục triệt để những bất cập nêu trên, dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đã đưa ra mức điều chỉnh hạ ngưỡng miễn thuế xuống thấp hơn rất nhiều so với các quy định cũ (vốn áp dụng mức 500.000 đồng hoặc 1 triệu đồng tùy theo phương thức nhập khẩu). Cụ thể, cơ quan soạn thảo đề xuất áp dụng ngưỡng trị giá hải quan mới đối với hàng hóa nhập khẩu miễn thuế ở mức khoảng 100.000 đồng, tương ứng với số tiền thuế phải nộp dưới 10.000 đồng cho mỗi lần xuất nhập khẩu.
Làm rõ về căn cứ xác định con số này, Cục Hải quan cho biết mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi bình quân hiện nay rơi vào khoảng 10%. Khi tính toán trên nền tảng mức thuế suất này, số tiền thuế 10.000 đồng sẽ tương ứng hoàn toàn với hàng hóa có trị giá hải quan khoảng 100.000 đồng. Cách thiết kế chính sách này được tính toán rất kỹ lưỡng nhằm bảo đảm việc thu thuế vẫn giữ được ý nghĩa thực tiễn về mặt quản lý nhà nước và nguồn thu ngân sách, đồng thời kiểm soát chặt chẽ sao cho chi phí hành chính bỏ ra không vượt quá số tiền thuế thu được.
Bên cạnh đó, quy định mới này cũng làm rõ các ngoại lệ cần thiết, không áp dụng đối với các trường hợp đặc thù như quà biếu, quà tặng theo định mức quy định hay hàng hóa mua bán, trao đổi của cư dân biên giới theo đúng các hiệp định và thỏa thuận thương mại biên mậu hiện hành.
Tầm nhìn toàn cầu và xu thế tất yếu của các quốc gia
Việc Việt Nam xem xét hạ ngưỡng miễn thuế không phải là động thái đơn lẻ mà nằm trong xu thế chung của toàn cầu nhằm siết chặt quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới. Thực tiễn lập pháp tại nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới trong thời gian qua đã chứng kiến những bước chuyển dịch quyết liệt nhằm bảo vệ thị trường nội địa:

Ngay tại thị trường trong nước, bước đi đồng bộ cũng đã được triển khai từ sớm khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 01/2025/QĐ-TTg, trong đó chính thức chấm dứt việc miễn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa có giá trị nhỏ gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh. Những văn bản này tạo thành một khung pháp lý liền mạch, khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc lập lại trật tự thị trường và bịt kín các khoảng trống thất thu thuế lâu năm.
Yêu cầu cấp bách đối với doanh nghiệp thương mại điện tử, logistics và chuyển phát nhanh
Đề xuất điều chỉnh giảm ngưỡng miễn thuế xuống 100.000 đồng, khi chính thức được thông qua và có hiệu lực thi hành, sẽ tác động trực tiếp đến toàn bộ hệ sinh thái kinh doanh số. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử, các đơn vị cung cấp dịch vụ logistics và các hãng chuyển phát nhanh quốc tế, đây là thời điểm mang tính bước ngoặt buộc họ phải thay đổi toàn diện mô hình vận hành.
Các doanh nghiệp dịch vụ hậu cần và vận chuyển không thể tiếp tục duy trì quy trình xử lý thủ công các lô hàng bưu chính nhỏ lẻ với tốc độ thông quan lỏng lẻo như trước. Thay vào đó, đòi hỏi hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin phải được nâng cấp đồng bộ, khả năng kết nối dữ liệu số với cơ quan hải quan phải thực hiện theo thời gian thực (real-time), đảm bảo khai báo chính xác trị giá hải quan của từng bưu kiện nhỏ nhất để đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm tra khắt khe của cơ quan quản lý. Việc chủ động nắm bắt định hướng điều chỉnh chính sách ngay từ giai đoạn dự thảo sẽ giúp các doanh nghiệp logistics chủ động nguồn lực, tránh bị động khi quy định chính thức đi vào cuộc sống.