Đà Nẵng thành lập Tổ Hỗ trợ pháp lý, đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh

Theo Quyết định, Tổ Hỗ trợ pháp lý do Giám đốc Sở Tư pháp – Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố làm Tổ trưởng; Phó Giám đốc Sở Tư pháp làm Tổ phó thường trực.

Việc thành lập Tổ Hỗ trợ pháp lý tạo thêm một đầu mối chuyên trách trong phối hợp tiếp nhận, nghiên cứu và xử lý các vấn đề pháp lý mà doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh gặp phải trong quá trình hoạt động. Đây cũng là một trong những giải pháp nhằm tăng cường khả năng tiếp cận pháp luật, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro và thực hiện đúng quy định.

Chủ động tiếp nhận, hỗ trợ và tháo gỡ vướng mắc pháp lý

Theo quy định, Tổ Hỗ trợ pháp lý có nhiệm vụ tiếp nhận, nghiên cứu và phối hợp với các cơ quan chức năng để tư vấn, hướng dẫn, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc pháp lý phát sinh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, Tổ có trách nhiệm kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý. Cách thức này giúp phân định rõ quá trình tiếp nhận, nghiên cứu và chuyển xử lý vụ việc, đồng thời tạo điều kiện để những vấn đề phát sinh từ thực tiễn được phản ánh đến đúng cơ quan có trách nhiệm.

Không chỉ tập trung vào việc giải quyết các vụ việc cụ thể, Tổ Hỗ trợ pháp lý còn có nhiệm vụ biên soạn tài liệu hướng dẫn, cẩm nang phòng ngừa rủi ro pháp lý; tổ chức đối thoại, tư vấn lưu động và tổng hợp những bất cập phát sinh trong thực tiễn để kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định không còn phù hợp.

Như vậy, hoạt động của Tổ được thiết kế theo hướng kết hợp giữa hỗ trợ khi phát sinh vướng mắc và chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý. Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, bởi không phải chủ thể kinh doanh nào cũng có điều kiện bố trí nhân sự pháp chế chuyên trách.

Hỗ trợ miễn phí, bảo đảm chính xác và bảo mật thông tin

Theo Quy chế hoạt động, việc hỗ trợ pháp lý được thực hiện theo các nguyên tắc chủ động, kịp thời, miễn phí, bảo đảm chính xác, khách quan. Tổ hoạt động theo cơ chế phối hợp liên ngành, đồng thời phải bảo đảm bảo mật những thông tin thuộc bí mật kinh doanh và hồ sơ vụ việc của doanh nghiệp.

Sở Tư pháp được xác định là bộ phận thường trực, đóng vai trò đầu mối trong việc tiếp nhận, rà soát, phân loại và điều phối xử lý các vướng mắc pháp lý. Việc có một đầu mối thống nhất giúp hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải tìm kiếm nhiều cơ quan khác nhau để xác định nơi tiếp nhận và giải quyết vấn đề.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, yêu cầu về tính kịp thời của hỗ trợ pháp lý đặc biệt quan trọng. Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, một vướng mắc liên quan đến hợp đồng, thủ tục hành chính, đầu tư, đất đai, lao động, thuế hoặc các lĩnh vực khác nếu không được giải đáp đúng thời điểm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ hoạt động và chi phí của doanh nghiệp.

Việc hỗ trợ miễn phí cũng giúp giảm bớt một phần chi phí tiếp cận thông tin và tư vấn pháp luật, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh có nguồn lực hạn chế.

Đa dạng kênh tiếp nhận yêu cầu hỗ trợ

Các yêu cầu hỗ trợ pháp lý được tiếp nhận thông qua ba nhóm kênh.

Thứ nhất, doanh nghiệp có thể gửi yêu cầu trực tuyến trên Cổng Thông tin điện tử thành phố và Trang Thông tin điện tử của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật.

Thứ hai, yêu cầu có thể được tiếp nhận trực tiếp thông qua các hội thảo, tọa đàm, diễn đàn đối thoại hoặc tại các cơ quan đầu mối.

Thứ ba, doanh nghiệp có thể gửi yêu cầu bằng văn bản thông qua Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố hoặc Sở Tư pháp.

Việc thiết lập nhiều phương thức tiếp nhận giúp doanh nghiệp chủ động lựa chọn cách thức phù hợp với điều kiện thực tế. Đối với những vấn đề có tính chất phức tạp, doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin, hồ sơ bằng văn bản; trong khi những vướng mắc cần trao đổi trực tiếp có thể được đưa ra tại các hội thảo, tọa đàm hoặc diễn đàn đối thoại.

Đặc biệt, việc duy trì kênh trực tuyến tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận hỗ trợ pháp lý thuận tiện hơn, phù hợp với xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.

Quy định rõ thời hạn xử lý từng loại vụ việc

Một điểm đáng chú ý trong cơ chế hoạt động của Tổ Hỗ trợ pháp lý là quy định cụ thể về thời gian chuyển và xử lý hồ sơ.

Đối với hồ sơ vướng mắc, Bộ phận thường trực có trách nhiệm chuyển đến cơ quan chuyên môn trong vòng 2 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận.

Đối với vụ việc đơn giản, thời hạn nghiên cứu, xử lý không quá 5 ngày làm việc. Đối với vụ việc phức tạp, thời hạn xử lý không quá 15 ngày làm việc kể từ khi cơ quan chuyên môn nhận được văn bản chuyển.

Việc quy định thời hạn cụ thể giúp quá trình hỗ trợ pháp lý có cơ sở để theo dõi và kiểm soát tiến độ. Đồng thời, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc cung cấp thông tin, bổ sung hồ sơ và phối hợp với cơ quan có liên quan trong quá trình xử lý.

Cơ chế này cũng đặt ra yêu cầu đối với các cơ quan chuyên môn trong việc phối hợp, nghiên cứu và phản hồi đúng thời hạn, hạn chế tình trạng yêu cầu hỗ trợ kéo dài mà không có thông tin phản hồi rõ ràng.

Tăng cường phòng ngừa rủi ro, đồng hành cùng doanh nghiệp

Điểm đáng chú ý trong mô hình Tổ Hỗ trợ pháp lý của Đà Nẵng là hoạt động hỗ trợ không chỉ hướng tới việc giải quyết từng vướng mắc cụ thể mà còn chú trọng phòng ngừa rủi ro pháp lý. Thông qua việc biên soạn cẩm nang, tài liệu hướng dẫn, tổ chức đối thoại và tư vấn lưu động, những vấn đề thường xuyên phát sinh trong thực tiễn có thể được tổng hợp để cung cấp thông tin cho nhiều doanh nghiệp cùng tham khảo.

Cách làm này có thể giúp chuyển hoạt động hỗ trợ pháp lý từ việc xử lý từng trường hợp sang hướng chủ động nhận diện những nhóm vấn đề có khả năng phát sinh rủi ro. Khi các vướng mắc phổ biến được tổng hợp và hướng dẫn kịp thời, doanh nghiệp có thể chủ động điều chỉnh quy trình quản lý, giao dịch và thực hiện nghĩa vụ pháp luật ngay từ đầu.

Đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, đây là hình thức hỗ trợ có ý nghĩa thiết thực bởi hạn chế về nguồn lực thường khiến các chủ thể này khó duy trì bộ phận pháp chế riêng. Việc có một đầu mối để tiếp nhận và hướng dẫn các vấn đề pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở khi đưa ra quyết định trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việc tổng hợp những bất cập từ thực tiễn để kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định không còn phù hợp cũng tạo ra một kênh phản hồi chính sách từ cộng đồng doanh nghiệp. Những khó khăn phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật nếu được ghi nhận, phân loại và phản ánh kịp thời sẽ cung cấp thêm thông tin cho cơ quan quản lý trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Từ góc độ quản lý nhà nước, mô hình này góp phần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong hỗ trợ doanh nghiệp. Từ góc độ doanh nghiệp, đây là thêm một kênh để tiếp cận thông tin, phản ánh vướng mắc và nhận được hướng dẫn pháp lý mà không phải tự mình tìm kiếm đầu mối xử lý.

Tổ Hỗ trợ pháp lý hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm và sẽ tự giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ giai đoạn 2026–2030. Trong thời gian hoạt động, hiệu quả của Tổ sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn, chất lượng giải đáp và mức độ thuận tiện của các kênh tiếp nhận.

Việc thành lập Tổ Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cho thấy Đà Nẵng đang hướng tới cách thức hỗ trợ pháp lý gần doanh nghiệp hơn, chú trọng cả giải quyết vướng mắc trước mắt và phòng ngừa rủi ro về lâu dài. Nếu được vận hành hiệu quả, cơ chế này sẽ góp phần giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ pháp luật, giảm chi phí và rủi ro trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời tạo thêm kênh để cơ quan quản lý nắm bắt những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Qua đó, hoạt động hỗ trợ pháp lý có thể trở thành một bộ phận thiết thực trong quá trình cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, củng cố niềm tin của doanh nghiệp và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển ổn định, bền vững.

Đ.Cường