Đề xuất hoàn thiện dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) theo hướng đồng bộ, minh bạch và thuận lợi cho thị trường

Trên cơ sở nghiên cứu dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), đối chiếu với các quy định của Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023, Bộ luật Dân sự năm 2015 và tổng kết thực tiễn hoạt động của thị trường bất động sản trong thời gian qua, nhiều ý kiến đã đề xuất tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định.

Bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật về kinh doanh bất động sản

Một trong những nội dung được quan tâm là việc tiếp tục rà soát các quy định về phạm vi điều chỉnh, giải thích từ ngữ và các loại hình kinh doanh bất động sản nhằm bảo đảm sự thống nhất với Luật Đất đai năm 2024 và các luật có liên quan.

Bên cạnh đó, có ý kiến đề xuất bổ sung quy định điều chỉnh đối với hoạt động chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật ngoài dự án bất động sản nhằm khắc phục khoảng trống pháp lý hiện nay, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi tham gia các giao dịch bất động sản.

Hoàn thiện cơ chế đối với cá nhân kinh doanh bất động sản và đội ngũ môi giới

Đối với cá nhân kinh doanh bất động sản quy mô nhỏ, nhiều ý kiến đề xuất quy định theo hướng không bắt buộc thành lập doanh nghiệp nhưng vẫn phải thực hiện đăng ký kinh doanh, kê khai và nộp thuế theo quy định của pháp luật. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ bảo đảm nguyên tắc bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh, đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Đối với hoạt động môi giới bất động sản, một số ý kiến kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các điều kiện hành nghề theo hướng xây dựng cơ sở dữ liệu và mã số định danh đối với người hành nghề. Đây được xem là giải pháp góp phần chuyên nghiệp hóa đội ngũ môi giới, hạn chế tình trạng môi giới tự phát, đồng thời tăng cường tính công khai và trách nhiệm trong quá trình cung cấp dịch vụ.

Hoàn thiện cơ chế huy động vốn và bảo đảm an toàn giao dịch

Liên quan đến cơ chế huy động vốn, nhiều ý kiến đề xuất nghiên cứu điều chỉnh quy định về đặt cọc theo hướng hài hòa lợi ích của Nhà nước, chủ đầu tư và khách hàng. Việc cho phép chủ đầu tư được nhận khoản đặt cọc với tỷ lệ phù hợp sau khi dự án đã đáp ứng các điều kiện pháp lý nhất định được đánh giá có thể góp phần giảm áp lực về vốn, đồng thời vẫn bảo đảm an toàn cho người mua thông qua các giới hạn về tỷ lệ đặt cọc và nghĩa vụ công khai thông tin.

Đối với quy định về bảo lãnh trong bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, có ý kiến đề nghị tiếp tục kế thừa quy định của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 theo hướng trao quyền lựa chọn cho bên mua, bên thuê mua về việc có yêu cầu bảo lãnh hay không. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm quyền tự định đoạt của các bên trong giao dịch dân sự, vừa góp phần giảm chi phí tài chính, từ đó giảm giá thành sản phẩm bất động sản.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế chuyển nhượng dự án bất động sản

Đối với hoạt động chuyển nhượng dự án bất động sản, nhiều ý kiến đề xuất tiếp tục hoàn thiện các điều kiện chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án theo hướng tạo thuận lợi cho hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A), đồng thời vẫn bảo đảm kiểm soát chặt chẽ nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm của các chủ thể liên quan.

Theo đó, có ý kiến đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép bên nhận chuyển nhượng kế thừa các quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư, bao gồm cả nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước, thay vì coi việc chủ đầu tư chưa hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ tài chính là điều kiện cản trở tuyệt đối đối với hoạt động chuyển nhượng dự án.

Bên cạnh đó, cũng có ý kiến đề nghị bổ sung quy định xử lý linh hoạt đối với các dự án đang được thế chấp nhằm bảo đảm phù hợp với Bộ luật Dân sự và thực tiễn hoạt động tín dụng.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho giao dịch điện tử trong kinh doanh bất động sản

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, nhiều ý kiến cho rằng cần bổ sung đầy đủ cơ sở pháp lý đối với việc giao kết và thực hiện hợp đồng kinh doanh bất động sản bằng phương thức điện tử.

Đối với các giao dịch được thực hiện trên nền tảng số, đặc biệt là các dịch vụ lưu trú ngắn hạn và các nền tảng giao dịch trực tuyến, cần quy định rõ giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử, quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như trách nhiệm của đơn vị cung cấp nền tảng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế số.

Đề xuất mở rộng chính sách thu hút đầu tư vào thị trường bất động sản

Một nội dung khác được quan tâm là nghiên cứu bổ sung cơ chế cho phép cá nhân nước ngoài được mua, thuê mua căn hộ lưu trú trong các dự án du lịch, nghỉ dưỡng với giới hạn phù hợp, tương tự chính sách đang được áp dụng đối với nhà ở theo Luật Nhà ở năm 2023.

Theo các ý kiến góp ý, giải pháp này sẽ góp phần thu hút nguồn lực đầu tư quốc tế, thúc đẩy phát triển bất động sản du lịch, nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường bất động sản Việt Nam, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.