Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã điều hành đồng bộ chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Trên địa bàn tỉnh Nghệ An, các tổ chức tín dụng đã chủ động cân đối nguồn vốn, ưu tiên cho vay các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các ngành, lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ. Đồng thời, nhiều chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp được triển khai nhằm tăng cường đối thoại, tháo gỡ khó khăn trong quá trình tiếp cận vốn.
Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ, xem xét miễn, giảm lãi vay theo quy định; tiếp tục cải cách quy trình, thủ tục cho vay theo hướng đơn giản, minh bạch và thuận tiện hơn. Những giải pháp này đã góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh phục hồi hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận các nguồn vốn tín dụng chính thức.
Mặc dù hoạt động tín dụng dành cho khu vực doanh nghiệp đã có nhiều chuyển biến tích cực, cơ cấu tín dụng hiện nay cho thấy khả năng mở rộng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn rất lớn.
Theo số liệu, tỷ trọng dư nợ đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Nghệ An hiện nay mới chiếm khoảng 10% tổng dư nợ toàn địa bàn; tỷ trọng dư nợ đối với khối hộ gia đình và cá nhân chiếm khoảng 52% tổng dư nợ trên địa bàn. Những con số này phản ánh hai vấn đề đáng chú ý. Một mặt, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn nhiều dư địa để tiếp cận vốn ngân hàng phục vụ đầu tư và mở rộng sản xuất. Mặt khác, điều đó cũng cho thấy vẫn còn không ít doanh nghiệp chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện vay vốn hoặc chưa khai thác hiệu quả các chính sách tín dụng hiện hành.
Để mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, vai trò của chính quyền địa phương tiếp tục giữ ý nghĩa quan trọng trong việc tạo lập môi trường hỗ trợ thuận lợi.
Trên cơ sở điều kiện thực tiễn của địa phương, cần tiếp tục nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phù hợp; đồng thời tăng cường kết nối và chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tín dụng và cộng đồng doanh nghiệp. Việc chia sẻ thông tin không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn giúp các tổ chức tín dụng có thêm cơ sở đánh giá khách hàng, qua đó rút ngắn thời gian thẩm định và nâng cao hiệu quả cấp tín dụng.
Bên cạnh đó, các chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp cần tiếp tục được duy trì và mở rộng theo hướng thực chất hơn. Các cơ chế đối thoại thường xuyên giữa ngân hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý sẽ giúp kịp thời phát hiện, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình vay vốn, tạo điều kiện để các chính sách tín dụng đi vào cuộc sống hiệu quả hơn.
Song song với các giải pháp từ phía cơ quan quản lý, hệ thống tổ chức tín dụng cũng cần tiếp tục cải tiến quy trình nghiệp vụ theo hướng tạo thuận lợi cho khách hàng nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản trị rủi ro và an toàn hoạt động ngân hàng.
Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội để đổi mới hoạt động cấp tín dụng. Việc ứng dụng công nghệ số, khai thác dữ liệu giao dịch, hóa đơn điện tử, dòng tiền thanh toán và các mô hình chấm điểm tín dụng hiện đại sẽ giúp ngân hàng đánh giá khách hàng toàn diện hơn, giảm dần sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm và mở rộng khả năng tiếp cận vốn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Cùng với đó, việc đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc điểm của từng nhóm khách hàng sẽ góp phần đáp ứng tốt hơn nhu cầu vốn của doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong từng giai đoạn phát triển.
Bên cạnh các giải pháp từ phía Nhà nước và hệ thống ngân hàng, bản thân doanh nghiệp vẫn là yếu tố quyết định khả năng tiếp cận tín dụng.
Thực tiễn cho thấy, các tổ chức tín dụng ngày càng chuyển từ phương thức đánh giá chủ yếu dựa trên tài sản bảo đảm sang xem xét toàn diện phương án sản xuất, kinh doanh, dòng tiền và năng lực quản trị của khách hàng. Vì vậy, một phương án kinh doanh khả thi, cùng với hệ thống tài chính minh bạch, sẽ tạo lợi thế rõ rệt trong quá trình vay vốn.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, việc nâng cao năng lực quản trị, chuẩn hóa hệ thống kế toán, hóa đơn và chứng từ; tách bạch tài khoản cá nhân với tài khoản kinh doanh; quản lý dòng tiền khoa học và xây dựng lịch sử tín dụng tích cực là những yếu tố ngày càng quan trọng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu tài chính minh bạch không chỉ phục vụ yêu cầu quản trị doanh nghiệp mà còn trở thành một "tài sản" có giá trị đối với hoạt động cấp tín dụng. Khi doanh nghiệp chủ động xây dựng nền tảng quản trị hiện đại và tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật, khả năng tiếp cận nguồn vốn ngân hàng sẽ được cải thiện đáng kể, đồng thời tạo tiền đề cho sự phát triển ổn định và bền vững trong dài hạn.