Những điểm cần lưu ý khi kinh doanh trực tuyến
Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với nền tảng số, người bán, người livestream và đơn vị tiếp thị liên kết. Trong đó, xác thực danh tính, công khai thông tin hàng hóa, xử lý khiếu nại và bảo vệ dữ liệu là những nội dung doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần đặc biệt quan tâm.
Người bán phải được xác thực danh tính
Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu xác thực danh tính điện tử của người bán. Quy định này giúp xác định rõ tổ chức, cá nhân đứng sau tài khoản và gian hàng trực tuyến, tránh tình trạng người bán sử dụng thông tin không chính xác hoặc đóng tài khoản cũ rồi lập tài khoản mới để tiếp tục kinh doanh sau khi vi phạm.
Đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, thông tin đăng ký trên nền tảng cần thống nhất với thông tin pháp lý đang được sử dụng trong hoạt động kinh doanh. Người bán cần kiểm tra lại tên, địa chỉ, thông tin liên hệ và các dữ liệu định danh liên quan, đồng thời cập nhật kịp thời khi có thay đổi.
Xác thực danh tính không chỉ phục vụ hoạt động quản lý mà còn giúp người mua biết rõ chủ thể chịu trách nhiệm đối với hàng hóa, dịch vụ. Những người bán công khai thông tin đầy đủ, duy trì lịch sử kinh doanh tốt và xử lý khiếu nại nghiêm túc sẽ có điều kiện củng cố uy tín trên thị trường.
Thông tin hàng hóa và điều kiện giao dịch phải rõ ràng
Khung pháp lý mới yêu cầu tăng cường công khai thông tin hàng hóa và điều kiện giao dịch. Đây là cơ sở để người tiêu dùng đưa ra lựa chọn và bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp.
Người bán cần cung cấp thông tin chính xác về sản phẩm, chất lượng, công dụng, giá bán và các điều kiện liên quan. Nội dung giới thiệu, hình ảnh và quảng cáo không được khiến khách hàng hiểu sai về nguồn gốc, đặc tính hoặc khả năng sử dụng của hàng hóa.
Các điều kiện giao dịch như phương thức thanh toán, giao hàng, đổi trả, bảo hành và xử lý khiếu nại cũng cần được thể hiện rõ. Việc công khai đầy đủ ngay từ đầu giúp hạn chế tranh chấp, đồng thời tạo căn cứ để xác định trách nhiệm của người bán và nền tảng nếu giao dịch phát sinh vấn đề.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, đây không nên được xem là phần thông tin mang tính hình thức. Nội dung công bố trên gian hàng cần thống nhất với khả năng cung cấp thực tế. Những cam kết về chất lượng, thời gian giao hàng, đổi trả hoặc bảo hành đều có thể trở thành căn cứ khi giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng.
Livestream và tiếp thị liên kết được quản lý chặt chẽ hơn
Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP cũng đặt ra nội dung quản lý đối với hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết.
Đây là hai phương thức kinh doanh đang được sử dụng phổ biến nhưng có thể phát sinh rủi ro khi người giới thiệu đưa ra thông tin không chính xác, phóng đại công dụng hoặc không làm rõ quan hệ với bên cung cấp sản phẩm.
Doanh nghiệp thuê người livestream hoặc đơn vị tiếp thị liên kết cần kiểm soát nội dung giới thiệu hàng hóa, tránh để thông tin truyền tải khác với hồ sơ sản phẩm và chính sách bán hàng. Việc giao toàn bộ hoạt động quảng bá cho cá nhân hoặc đơn vị trung gian không đồng nghĩa doanh nghiệp được loại trừ trách nhiệm đối với thông tin liên quan đến sản phẩm.
Người livestream và đơn vị tiếp thị liên kết cũng cần xác định rõ phạm vi thông tin được phép cung cấp, không đưa ra cam kết vượt quá nội dung do doanh nghiệp công bố và không sử dụng cách thức quảng cáo có thể gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
Nền tảng phải tăng trách nhiệm xử lý vi phạm
Khung pháp lý mới không chỉ điều chỉnh người bán mà còn làm rõ trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử.
Các nền tảng cần tham gia xác thực người bán, tiếp nhận và xử lý khiếu nại, bảo vệ người tiêu dùng, lưu trữ dữ liệu và phối hợp xử lý khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Điều này giúp hạn chế tình trạng nền tảng chỉ đóng vai trò kết nối nhưng không chịu trách nhiệm đối với các vấn đề phát sinh trong quá trình giao dịch.
Cơ quan quản lý định hướng áp dụng phương thức quản lý theo mô hình, quy mô và mức độ rủi ro; tăng cường sử dụng dữ liệu, công nghệ trong hoạt động hậu kiểm và xử lý nghiêm hành vi cố ý vi phạm.
Vì vậy, thông tin về người bán, hàng hóa, phản ánh của khách hàng và lịch sử giao dịch có thể trở thành căn cứ đánh giá mức độ tuân thủ. Một gian hàng nhiều lần bị khiếu nại, cung cấp thông tin sai hoặc không thực hiện đúng cam kết sẽ đối mặt với mức độ giám sát cao hơn.
Tuân thủ trở thành lợi thế cạnh tranh
Khung pháp lý mới tạo thêm yêu cầu tuân thủ nhưng cũng góp phần xây dựng môi trường cạnh tranh công bằng hơn. Khi tài khoản ảo, hàng giả, quảng cáo sai sự thật và hành vi gian lận bị kiểm soát, những doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào chất lượng sản phẩm, thương hiệu, logistics và chăm sóc khách hàng sẽ có thêm lợi thế.
Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người bán trực tuyến cần rà soát lại thông tin định danh; nội dung công bố sản phẩm; điều kiện giao dịch; quy trình đổi trả, bảo hành và giải quyết khiếu nại. Trường hợp sử dụng người livestream hoặc đơn vị tiếp thị liên kết, doanh nghiệp cần thống nhất rõ nội dung quảng bá và cơ chế kiểm soát thông tin.
Bên cạnh đó, việc lưu trữ dữ liệu giao dịch và bảo vệ thông tin của khách hàng cũng cần được đưa vào quy trình vận hành thường xuyên. Tuân thủ pháp luật không chỉ nhằm tránh vi phạm mà còn là cơ sở để xây dựng uy tín, giữ niềm tin của khách hàng và phát triển hoạt động kinh doanh trực tuyến bền vững.
Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu xác thực danh tính điện tử của người bán. Quy định này giúp xác định rõ tổ chức, cá nhân đứng sau tài khoản và gian hàng trực tuyến, tránh tình trạng người bán sử dụng thông tin không chính xác hoặc đóng tài khoản cũ rồi lập tài khoản mới để tiếp tục kinh doanh sau khi vi phạm.
Đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, thông tin đăng ký trên nền tảng cần thống nhất với thông tin pháp lý đang được sử dụng trong hoạt động kinh doanh. Người bán cần kiểm tra lại tên, địa chỉ, thông tin liên hệ và các dữ liệu định danh liên quan, đồng thời cập nhật kịp thời khi có thay đổi.
Xác thực danh tính không chỉ phục vụ hoạt động quản lý mà còn giúp người mua biết rõ chủ thể chịu trách nhiệm đối với hàng hóa, dịch vụ. Những người bán công khai thông tin đầy đủ, duy trì lịch sử kinh doanh tốt và xử lý khiếu nại nghiêm túc sẽ có điều kiện củng cố uy tín trên thị trường.
Thông tin hàng hóa và điều kiện giao dịch phải rõ ràng
Khung pháp lý mới yêu cầu tăng cường công khai thông tin hàng hóa và điều kiện giao dịch. Đây là cơ sở để người tiêu dùng đưa ra lựa chọn và bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp.
Người bán cần cung cấp thông tin chính xác về sản phẩm, chất lượng, công dụng, giá bán và các điều kiện liên quan. Nội dung giới thiệu, hình ảnh và quảng cáo không được khiến khách hàng hiểu sai về nguồn gốc, đặc tính hoặc khả năng sử dụng của hàng hóa.
Các điều kiện giao dịch như phương thức thanh toán, giao hàng, đổi trả, bảo hành và xử lý khiếu nại cũng cần được thể hiện rõ. Việc công khai đầy đủ ngay từ đầu giúp hạn chế tranh chấp, đồng thời tạo căn cứ để xác định trách nhiệm của người bán và nền tảng nếu giao dịch phát sinh vấn đề.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, đây không nên được xem là phần thông tin mang tính hình thức. Nội dung công bố trên gian hàng cần thống nhất với khả năng cung cấp thực tế. Những cam kết về chất lượng, thời gian giao hàng, đổi trả hoặc bảo hành đều có thể trở thành căn cứ khi giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng.
Livestream và tiếp thị liên kết được quản lý chặt chẽ hơn
Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP cũng đặt ra nội dung quản lý đối với hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết.
Đây là hai phương thức kinh doanh đang được sử dụng phổ biến nhưng có thể phát sinh rủi ro khi người giới thiệu đưa ra thông tin không chính xác, phóng đại công dụng hoặc không làm rõ quan hệ với bên cung cấp sản phẩm.
Doanh nghiệp thuê người livestream hoặc đơn vị tiếp thị liên kết cần kiểm soát nội dung giới thiệu hàng hóa, tránh để thông tin truyền tải khác với hồ sơ sản phẩm và chính sách bán hàng. Việc giao toàn bộ hoạt động quảng bá cho cá nhân hoặc đơn vị trung gian không đồng nghĩa doanh nghiệp được loại trừ trách nhiệm đối với thông tin liên quan đến sản phẩm.
Người livestream và đơn vị tiếp thị liên kết cũng cần xác định rõ phạm vi thông tin được phép cung cấp, không đưa ra cam kết vượt quá nội dung do doanh nghiệp công bố và không sử dụng cách thức quảng cáo có thể gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
Nền tảng phải tăng trách nhiệm xử lý vi phạm
Khung pháp lý mới không chỉ điều chỉnh người bán mà còn làm rõ trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử.
Các nền tảng cần tham gia xác thực người bán, tiếp nhận và xử lý khiếu nại, bảo vệ người tiêu dùng, lưu trữ dữ liệu và phối hợp xử lý khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Điều này giúp hạn chế tình trạng nền tảng chỉ đóng vai trò kết nối nhưng không chịu trách nhiệm đối với các vấn đề phát sinh trong quá trình giao dịch.
Cơ quan quản lý định hướng áp dụng phương thức quản lý theo mô hình, quy mô và mức độ rủi ro; tăng cường sử dụng dữ liệu, công nghệ trong hoạt động hậu kiểm và xử lý nghiêm hành vi cố ý vi phạm.
Vì vậy, thông tin về người bán, hàng hóa, phản ánh của khách hàng và lịch sử giao dịch có thể trở thành căn cứ đánh giá mức độ tuân thủ. Một gian hàng nhiều lần bị khiếu nại, cung cấp thông tin sai hoặc không thực hiện đúng cam kết sẽ đối mặt với mức độ giám sát cao hơn.
Tuân thủ trở thành lợi thế cạnh tranh
Khung pháp lý mới tạo thêm yêu cầu tuân thủ nhưng cũng góp phần xây dựng môi trường cạnh tranh công bằng hơn. Khi tài khoản ảo, hàng giả, quảng cáo sai sự thật và hành vi gian lận bị kiểm soát, những doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc vào chất lượng sản phẩm, thương hiệu, logistics và chăm sóc khách hàng sẽ có thêm lợi thế.
Doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người bán trực tuyến cần rà soát lại thông tin định danh; nội dung công bố sản phẩm; điều kiện giao dịch; quy trình đổi trả, bảo hành và giải quyết khiếu nại. Trường hợp sử dụng người livestream hoặc đơn vị tiếp thị liên kết, doanh nghiệp cần thống nhất rõ nội dung quảng bá và cơ chế kiểm soát thông tin.
Bên cạnh đó, việc lưu trữ dữ liệu giao dịch và bảo vệ thông tin của khách hàng cũng cần được đưa vào quy trình vận hành thường xuyên. Tuân thủ pháp luật không chỉ nhằm tránh vi phạm mà còn là cơ sở để xây dựng uy tín, giữ niềm tin của khách hàng và phát triển hoạt động kinh doanh trực tuyến bền vững.
